Okuma yazma araştırmalarının sade özetleri
Her sayfa tek bir araştırmayı anlatır: araştırmacılar ne merak etti, kimler katıldı, ne bulundu ve bu araştırma neyi göstermiyor. Sayfanın sonunda evde ve sınıfta ne anlama geldiği yazılıdır. Her özet, araştırmanın tam metni okunduktan sonra yazıldı; yazıldığı tarih sayfada görünür. Ayın özeti Bu ay sayfasında da yer alır.
Türkçe öğrenen çocuklarla yapılmış araştırmalar
- Türkçe Birinci sınıfta okuma hızı nasıl gelişiyor ve neye bağlı? Ankara’daki 310 çocukta okuma hızı birinci sınıfta hızla arttı; çocuklar arasındaki fark da açıldı. Okul başında seslere dikkat, hızlı adlandırma ve konuşma becerisi hızın gelişimiyle ilişkiliydi.
- Türkçe İkinci sınıfta yavaş okuyan çocuk, iyi okuyan arkadaşından neyde ayrılıyor? İstanbul’daki ikinci sınıf çocuklarında yavaş okumak, seslere dikkat etmeyle ve harf, sayı adlarını çabuk söylemekle ilişkili çıktı.
- Türkçe Türkçe okuma kolay öğreniliyor da yazım ve yazı yazma neden zor kalıyor? Kuzey Kıbrıs’taki 57 çocukta okuma hızını en çok sıralı nesneleri çabuk adlandırma yordadı; yazımdaki zorluk iki yıl sürdü; hikâye yazma ise el yazısı hızına ve sözcük bilgisine bağlıydı.
- Türkçe Okula başlamadan önce seslere dikkat etmek, çocuğun okumasını mı yazmasını mı etkiliyor? Türkçe öğrenen çocuklarda okul öncesi ses farkındalığı sonraki okumayı değil, sonraki yazımı yordadı.
- Türkçe İlk okuma yazmayı bitiren çocuk gerçekten akıcı okuyor mu? Kırıkkale’de 100 birinci sınıf öğrencisinin hemen hemen hepsi okuyabiliyordu; ama çoğu hecelerken ve takılarak okuyordu. Çalışma 2005 programıyla ilgili.
Başka ülkelerde yapılmış araştırmalar
- Yurt dışı Küçük çocuklara harfin adını da öğretmek, sesini öğrenmesine yardım eder mi? ABD’de 3-4 yaşındaki çocuklarda harfin adı ve sesi birlikte öğretilince sesler biraz daha iyi öğrenildi; ama yalnızca sesle öğretimle fark kesin bir fark değildi.
- Yurt dışı Anne baba çocuğuna evde okuma çalışması yaptırırsa okuma gelişir mi? Anne babalar çocuğa belirli çalışmalar yaptırınca okuma en çok ilerledi; çocuğa kitap okunan üç araştırmada okuma farkı görülmedi.
- Yurt dışı Çocuğa birlikte kitap okumak dil gelişimini ne kadar artırıyor? Birlikte kitap okumanın çocuğun diline etkisi, önceki incelemelerde sanıldığından küçük çıktı; başka bir etkinlikle karşılaştırılınca neredeyse yok oldu.
- Yurt dışı Çocuk kâğıttan mı, ekrandan mı okursa daha iyi anlar? Aynı metin kâğıttan okununca ekrandan okunana göre biraz daha iyi anlaşıldı; fark bilgi veren metinlerde ve süre kısıtlıyken büyüktü.
- Yurt dışı Aynı hecelerin tekrar tekrar çalışılması okuma hızını artırır mı? Fin çocuklarında hece tekrarı çalışılan hecelerde hızı artırdı; çalışılmayan hecelere ve metne yayılmadı.
- Yurt dışı Okumada zorlanan çocuğa hangi çalışma gerçekten yardım ediyor? Okuma güçlüğü olan çocuklarda yalnızca harf-ses öğretimi ve birleştirme çalışmasının işe yaradığı kanıtlandı; renkli gözlük ya da yalnızca hız çalışması kanıtlanamadı.
- Yurt dışı İngilizce araştırmaların bulguları Türkçe gibi düzenli yazılan diller için de geçerli mi? Beş Avrupa dilinde 1.062 çocukta okuma ve yazımı gösteren beceriler benzer çıktı; ama bu beceriler İngilizcede daha çok şeyi açıkladı. Türkçe bu beş dilin arasında yoktu.