Türkçe öğrenen çocuklarla yapılmış araştırma
İlk okuma yazmayı bitiren çocuk gerçekten akıcı okuyor mu?
Kırıkkale’de 100 birinci sınıf öğrencisinin hemen hemen hepsi okuyabiliyordu; ama çoğu hecelerken ve takılarak okuyordu. Çalışma 2005 programıyla ilgili.
Yazıldığı tarih:
Araştırmacılar neyi merak etti?
İlk okuma yazma öğretiminin sonunda birinci sınıf çocukları okuyabiliyor mu? Ne kadar hızlı, ne kadar doğru okuyorlar, sözcükleri heceleyerek mi okuyorlar?
Kimler katıldı, nasıl yapıldı?
Üç araştırmacı, 2006-2007 öğretim yılında Kırıkkale merkez ilçesinde, birinci sınıfı bitiren çocuklardan kurayla 100 öğrenci seçti. Çocuklara, 65 sözcüklük kısa bir hikâye bire bir sesli okutuldu; her çocukla 10-15 dakika çalışıldı. Okuma sırasında araştırmacı kronometreyle süreyi aldı, çocuğun heceleyerek okuduğu ve yanlış okuduğu sözcükleri ve metinde geri dönüşlerini işaretledi.
Bu çocuklar 2005 İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı’na göre, ses temelli cümle yöntemiyle okuma yazma öğrenmişti. Bugünkü program (2024) farklı bir harf sırası ve düzenlemeyle uygulanıyor.
Ne bulundu?
- Çocukların yüzde 99’u (100 çocuktan 99’u) metni seslendirerek okuyabildi.
- 65 sözcüklük metni ortalama 134 saniyede okudular; bu, dakikada yaklaşık 29 sözcük eder (bu rakam yazarların verdiği ortalama süreden hesaplandı). En hızlı çocuk metni 34 saniyede okudu.
- Çocuklar ortalama 7 sözcüğü heceleyerek okudu. Yazarlar, metindeki 65 sözcüğün 52’sinin çocuklar tarafından heceleyerek okunduğunu bildiriyor; en çok heceleyen çocuk 35 kez heceledi.
- Ortalama 2,5 sözcük yanlış okundu. Çocukların yüzde 21’i metni hiç yanlışsız okudu; yüzde 79’u en az bir sözcüğü yanlış okudu.
- Çocukların yüzde 88’i okurken en az bir kez geri döndü (yaklaşık yarısı 2 ya da 3 kez).
Bu araştırma neyi göstermiyor?
- Çalışma, 2005 programıyla okuma yazma öğrenen çocuklarla yapıldı. Bugünkü program (2024) ve onun harf sırası, bu çocukların öğrendiğinden farklı; sonuçlar bugünkü sınıflar için doğrudan geçerli sayılmaz.
- Ölçüm tek bir kısa metinle, tek bir ilde, tek bir okuma sırasında yapıldı. Çocukların yaş ve okul özellikleri çözümlemeye alınmadı.
- “Hecelemeden okuma” ve “geri dönüşsüz okuma” beklentisini araştırmacılar kendileri belirledi; bu ölçütlerin yaş için ne kadar gerçekçi olduğu çalışmada sınanmadı.
- Okuma hızı tablosunda bir çocuğun süresi 3000 saniye olarak verilmiş (50 dakika); bu uç değer ortalamayı büyütmüş olabilir. Yazarlar bunu ayrıca tartışmıyor.
- Çalışma yöntemlerin karşılaştırması değil; başka bir yöntemle öğrenen çocuklara bakılmadı ve yöntemin okumayı nasıl etkilediği bu çalışmadan çıkmaz. Yazarlar, okuma becerisindeki başarının yalnızca yönteme bağlanmaması gerektiğini de yazıyor.
Evde ve sınıfta ne anlama geliyor?
Evde
- Çocuğunuz okumayı yeni öğrenmişse ve hâlâ hece hece okuyorsa bu yaygındır; bu çalışmada okuma yazmayı bitiren çocukların çoğu böyle okuyordu.
- Akıcı okuma, ilk okuma yazma bittiğinde kendiliğinden gelmiyor; sonraki aylarda kısa ve düzenli okuma çalışmasıyla gelişiyor. Bu araştırma, bunun nasıl yapılacağını sınamadı.
- Yaz tatilinde okumaya ara vermeyin: araştırmacılar öğretmenlerin, öğrencilerin okumayı yaz tatilinde unuttuğundan yakındığını yazıyor.
Sınıfta
- İlk okuma yazma bittiğinde çocukların okuyabildiği, ama akıcı okumadığı görülebilir; akıcı okuma için ayrı ve düzenli çalışma zamanı ayırmak yerinde olur.
- Okuma sırasında geri dönüşler ve heceleme, okumayı yeni öğrenen çocuklarda sık görülen şeylerdir.