Tekerleme ve bilmeceler
Okulda her yeni ses, o sesin çok geçtiği şarkı, tekerleme ve ninnilerle duyurulur. Bu sayfada her ses için tekerleme ve bilmeceler var. Bir kısmı geleneksel, bir kısmı bu site için yazıldı.
Tekerlemeyi siz söyleyin, çocuk tekrar etsin; önce yavaş, sonra hızlı. Bilmecede cevabı çocuk bulsun. “Çocuk okuyabilir” yazanlar o grubun harfleriyle yazıldı; ötekileri siz söylersiniz.
- Tekerlemeyi yavaş söyleyin. Çocuk sizinle birlikte söylesin. Her sesin tekerlemesinde o ses çok geçer; sesi hafifçe vurgulayın.
- Çocuktan örnek isteyin. Programda öğretmen sesin geçtiği sözcüklere örnek verir, sonra çocuktan sesi vurgulayarak başka sözcükler söylemesini ister. Evde de aynısını yapın.
- Bilmecede cevabı çocuk bulsun. Bulamazsa cevabın ilk sesini söyleyin. Cevap, her bilmecenin altında kapalı durur.
1. grup: a n e t i l
Programda cümle ve metin çalışmaları ikinci grupla başlar; bu yüzden birinci gruptaki sözleri siz söylersiniz.
-
a
a sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Ana, ata, araba,
hepsi gelir yan yana.
Aaa, anne, bak şuna,
arı konmuş ağaca.Bilmece Siz söyleyin
Çiçekten çiçeğe konarım,
petekte bal yaparım.
Kimim?Cevabı
arı
-
n
n sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Nine nane topladı,
Nil nar topladı.
Nehir boyunda nazlı nazlı
ninni mırıldandı.Bilmece Siz söyleyin
Dağdan denize akarım,
üstümde köprüler vardır.
Kimim?Cevabı
nehir
-
e
e sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Eşek eve gelmiş,
ekmek yemiş, erik yemiş.
Elif ile Emre
ellerini çırpmış.Bilmece Siz söyleyin
Kırmızısı da var, yeşili de, sarısı da.
Sulu sulu, tatlı tatlı.
Nedir?Cevabı
elma
-
t
t sesi
Tekerleme Geleneksel [2] Siz söyleyin
İğne battı
canımı yaktı.
Tombul kuş,
arabaya koş.
Arabanın tekeri,
İstanbul’un şekeri.
Hop hop altıntop,
bundan başka oyun yok.Bulunduğu yer: [2], s. 73.
Tekerleme Siz söyleyin
Tak tak tak, tren gelir,
tık tık tık, tavuk gezer.
Tilki tepsiyi tutar,
tavuk tahtaya çıkar.Bilmece Siz söyleyin
Gıt gıt gıdaklarım,
her gün yumurtlarım.
Kimim?Cevabı
tavuk
-
i
i sesi
Tekerleme Siz söyleyin
İnek, inek, ne yersin?
İncir yerim, iki tane.
İnek, inek, ne içersin?
İçerim su, bir kova.Bilmece Siz söyleyin
Uzunum, incecik,
iğneden geçerim.
Düğüm olurum, kimim?Cevabı
ip
-
l
l sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Lale, lale, lokum,
limon ile lamba.
Leylek göle konmuş,
lap lap su içmiş.Bilmece Siz söyleyin
Sarı sarı yuvarlağım,
tadım çok ekşi.
Çaya sıkarlar beni.
Kimim?Cevabı
limon
2. grup: o k u r ı m
-
o
o sesi
Tekerleme Geleneksel [1] Siz söyleyin
Portakalı soydum,
Baş ucuma koydum,
Ben bir masal uydurdum.
Duma duma dum.
Kırmızı mum.
Dolapta pekmez,
Yala yala bitmez.
Ayşecik, cik cik cik.
Fatmacık, cık cık cık.
Sen bu oyundan çık.Bulunduğu yer: [1], s. 22, “Portakalı Soydum”, yazarı “Anonim”.
Tekerleme Siz söyleyin
Orman, oda, okul, oyun,
hepsinde o sesi duy.
Okan okula koşar,
Oya oyuncak toplar.Bilmece Siz söyleyin
Dört tekerlekle yol alırım,
durakta yolcu alırım.
Okula da götürürüm.
Kimim?Cevabı
otobüs
-
k
k sesi
Tekerleme Geleneksel [2] Siz söyleyin
Komşu komşu huu,
Oğlun geldi mi?
Geldi.
Ne getirdi?
İnci, boncuk.
Kime kime?
Sana, bana.
Başka kime?
Kara kediye.
Kara kedi nerede?
Ağaca çıktı.
Ağaç nerede?
Balta kesti.
Balta nerede?
Suya düştü.
Su nerede?
İnek içti.
İnek nerede?
Dağa kaçtı.
Dağ nerede?
Yandı, bitti, kül oldu.Bulunduğu yer: [2], s. 77-78.
Tekerleme Siz söyleyin
Kara kedi kapıda,
kuş kafeste, kapı kilitli.
Kim kimi kovalar?
Kedi kuşu, kuş kediyi?Bilmece Siz söyleyin
Sayfa sayfa açılırım,
içimde yazılar var.
Seni okumaya çağırırım.
Kimim?Cevabı
kitap
-
u
u sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Uçak uçar uzaklara,
uçurtma uçar yukarı.
Kuş uçar, kuzu koşar,
uyku uyur uykucu.Bilmece Siz söyleyin
Kuş değilim ama uçarım,
yolcuları uzaklara taşırım.
Kimim?Cevabı
uçak
-
r
r sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Rana resim yaptı,
Ela renk verdi.
Kırmızı bir robot geldi,
robot radyo dinledi.Bilmece Siz söyleyin
Konuşurum ama canlı değilim,
şarkı çalarım, haber veririm.
Kimim?Cevabı
radyo
-
ı
ı sesi
Tekerleme Siz söyleyin
Işık ışıl ışıl yanar,
ılık ılık yağmur yağar.
Islak sokakta ışıldar,
ıslık çalan çocuk.Bilmece Siz söyleyin
Karanlıkta yanarım,
odayı aydınlatırım.
Düğmeye basınca gelirim.
Kimim?Cevabı
ışık
-
m
m sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Mete mama alır,
Mine mama alır.
Mama, mama, mama, mm,
Mete ile Mine mutlu.Bilmece Siz söyleyin
Dört ayağım var, yürüyemem.
Üstüme yemek konur, ödev yapılır.
Kimim?Cevabı
masa
3. grup: ü s ö y d z
-
ü
ü sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Ümit üzüm yedi,
üstüne üzüm üzüm.
Ülkü ütü aldı,
ütü ısındı, ısındı.Bilmece Çocuk okuyabilir
Mor da olurum, sarı da.
Salkım salkım sallanırım.
Kurutulur, kuru olurum.
Kimim?Cevabı
üzüm
-
s
s sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Sütlü simit, sade süt,
masada sırayla oturduk.
Selin salata yedi,
Selim süt, simit yedi.Bilmece Çocuk okuyabilir
Ak ak olurum,
inekten alırlar,
simitle yersin.
Kimim?Cevabı
süt
-
ö
ö sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Ördek ders okudu,
önlük taktı, ödül aldı.
Öyle mutlu oldu ki ördek,
yüzdü, yüzdü, yüzdü.Bilmece Çocuk okuyabilir
Suda yüzerim,
ayaklarım sarı.
Ak tüylerim ıslanmaz.
Kimim?Cevabı
ördek
-
y
y sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Yıldız yemek yedi,
yatakta yattı yattı.
Yarın yine yol yürür,
yol yol yol yürür.Bilmece Çocuk okuyabilir
Karanlık olur, yanarım,
uzak uzak dururum.
Kimim?Cevabı
yıldız
-
d
d sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Dede, deniz derin dedi,
Dilek, derin derin dedi.
Dede dondurma aldı,
doya doya yedi Dilek.Bilmece Geleneksel [4] Siz söyleyin
Biz biz idik biz idik,
Otuz iki kız idik.
Ezildik dizildik,
Bir tahtaya dizildik.Bulunduğu yer: [4], s. 57.
Cevabı
diş
Bilmece Çocuk okuyabilir
Serin serin, tatlı tatlı,
yazın yersin, yerde erir.
Kimim?Cevabı
dondurma
-
z
z sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Zeki zeytin yedi,
Zeki zili tuttu.
Zil zınladı, zın zın zın,
sesi uzaklarda kaldı.Bilmece Çocuk okuyabilir
Ders olur, öterim,
sonra yine öterim.
Kimim?Cevabı
zil
4. grup: ç b g c ş
-
ç
ç sesi
Tekerleme Geleneksel [2] Siz söyleyin
Bir gün bir gün bir çocuk,
Eve de gelmiş kimse yok.
Açmış bakmış dolabı,
Şekerde sanmış ilacı.
Yemiş yemiş bitirmiş,
Akşama sancı başlamış.
Kıvrım kıvrım kıvranmış,
Hastaneyi boylamış.Bulunduğu yer: [2], s. 75.
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Çocuklar çiçek kokladı,
çimenlerde çay içti.
Çilek çıtır çıtır,
çorba çabuk ısındı.Bilmece Çocuk okuyabilir
Renk renk açarım,
arılar konar üstüme.
Güzel kokarım.
Kimim?Cevabı
çiçek
-
b
b sesi
Tekerleme Geleneksel [3] Siz söyleyin
Bir berber bir berbere, “Bre berber, gel beraber, bir berber dükkânı açalım.” demiş.
Bulunduğu yer: [3], c. 5, s. 2513-2514, “Berber” maddesi.
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Baba bize balık aldı,
bebek bisiklete bindi.
Bulutlar uçuşurken
balonlar bize geldi.Bilmece Çocuk okuyabilir
Şişirirler beni,
gökyüzüne uçarım.
Çocuklar bana bayılır.
Kimim?Cevabı
balon
-
g
g sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Güneş güler, gül güler,
göl güler, gökyüzü güler.
Gözlüklü kuş gelir,
gagasında gül getirir.Bilmece Çocuk okuyabilir
İki camım, iki kolum,
burnunda otururum.
Gözünün önünde dururum.
Kimim?Cevabı
gözlük
-
c
c sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Ceyda cebine kalem koydu,
Canan cama ceket astı.
Ceyda gülünce, Canan gülünce,
cadde ışıl ışıl oldu.Bilmece Çocuk okuyabilir
Üşürsen giyilirim,
iki kolum, iki cebim.
Kimim?Cevabı
ceket
-
ş
ş sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Şeker şemsiye açmış,
şemsiye şarkı söylemiş.
Şekerci şaşırmış,
şeker şeker demiş.Bilmece Çocuk okuyabilir
Islanma diye açılırım,
başının üstünde dururum.
Elinde taşırsın beni.
Kimim?Cevabı
şemsiye
5. grup: p h v ğ f j
-
p
p sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Pelin pasta pişirdi,
peynir, pırasa, patates.
Paylaştı parça parça,
Pınar da pek sevdi.Bilmece Çocuk okuyabilir
Camlarım var, dışarıyı gösteririm.
Açılırsam esinti girer.
Kimim?Cevabı
pencere
-
h
h sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Hasan havuza gitti,
havlusunu halıya serdi.
Horoz hop hop hoplayıp
hayvanlara selam verdi.Bilmece Çocuk okuyabilir
Sabah olunca erkenden öterim,
herkesi uyandırırım.
Kırmızı ibiğim var, kimim?Cevabı
horoz
-
v
v sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Veli vapurla gitti,
Vildan vişne topladı.
Vazoda vişneli çiçek,
vızıldayan arı geldi.Bilmece Çocuk okuyabilir
Denizde yüzerim, düdük çalarım,
yolcuları karşıya taşırım.
Kimim?Cevabı
vapur
-
ğ
ğ sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Dağda ağaç, bağda ağaç,
ağaçta kuş, ağaçta yuva.
Yağmur yağar, yağmur yağar,
kurbağa göle dalar.Bilmece Çocuk okuyabilir
Bulutlardan damla damla gelirim,
toprağı ıslatırım.
Şemsiye açtırırım, kimim?Cevabı
yağmur
-
f
f sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Fil fındığı fırlattı,
Fatma fareyi gördü.
Fırında fasulye fokurdadı,
fare fırından kaçtı.Bilmece Çocuk okuyabilir
Kocaman kulaklarım,
uzun hortumum var.
Ağır ağır yürürüm, kimim?Cevabı
fil
-
j
j sesi
Tekerleme Çocuk okuyabilir
Jale jöle yedi,
Jülide jeton attı.
Jimnastik yapan Jale’ye
jüri alkış tuttu.Bilmece Çocuk okuyabilir
Geceleri giyilirim,
yatağa girince üstümde olurum.
Kimim?Cevabı
pijama