Ders planları
Her harf için bir ders planı: programın basamakları sırayla, her basamakta ne söyleyeceğiniz, çocukların ne yapacağı ve hangi çalışma kâğıdını açacağınız. Planlar MEB’in ilk okuma yazma programını izler.
Kısaca
- Plan her harf için 2 ile 4 derstir; her ders bir ya da birkaç basamaktan oluşur.
- Her basamakta üç şey vardır: sizin yapacağınız ve söyleyeceğiniz, çocukların yapacağı, açılacak kâğıt.
- Programın öğretmene bıraktığı yerler “Size bırakılmış” diye ayrıca yazılır.
Programın basamakları
Program bir sesin öğretimini bu sırayla ister. Her harfin planı bu basamakları o harfle uygular; bir harfte olmayan basamak planda yer almaz (örneğin a harfinde hece yoktur, çünkü heceler ikinci harf n ile başlar).
-
1
Sesi duyalım
Çocuklar sesi sözcüklerin içinde duyar: önce sesi hissederler, sonra sesin geçtiği görseli seçerler, sonra kendileri örnek verirler.
Program: Ses öğretimi, üç aşama (s. 12)
-
2
Küçük harfi yazalım
Siz harfi satır dizgesinde yazarsınız. Çocuklar önce kalemsiz, sonra kesik çizgilerin üzerinden, sonra kendi başlarına yazar.
Program: Harfi okuma ve yazma (s. 12, s. 30)
-
3
Büyük harfi yazalım
Küçük harfin yazımı bitince aynı adımlar büyük harf için yürütülür. Büyük harf cümle başında, özel isimlerde ve başlıklarda kullanılır.
Program: Harfin büyük yazılışı (s. 12, s. 13, s. 30)
-
4
Heceler
Çocuklar harflerden hece kurar: önce kapalı hece (an), sonra açık hece (na), sonra üç ve dört harfli heceler. Heceler ikinci harf n öğrenilince başlar.
Program: Harflerden heceler (s. 12-13)
-
5
Sözcükler
Çocuklar hecelerden anlamını bildikleri sözcüklere ulaşır, sözcüğün anlamını konuşur, sözcüğü okur ve yazar.
Program: Hecelerden sözcükler (s. 13, s. 30)
-
6
Cümleler ve metin
Yeni sözcükler cümlede kullanılır; çocuklar cümleyi okur ve yazar, kısa bir metin okur. Cümle ve metin ikinci harf grubuyla başlar.
Program: Sözcüklerden cümleler, metin okuma (s. 12-14)
-
7
Pekiştirme ve yoklama
Yeni hece ve sözcükler okutulur ve yazdırılır. Siz kontrol listesiyle çocukların hangi basamakta olduğuna bakarsınız. Basamaklar bitmeden yeni sese geçilmez.
Program: s. 7, s. 30, s. 45
Her harf için geçerli kurallar
Programın şu kuralları her planda geçerlidir:
- Önerilen basamaklar tamamlanmadan yeni sese geçilmez. (s. 7)
- Dönem bitmeden önceki son hafta yeni ses verilmez; önceki seslerle pekiştirme yapılır. (s. 8)
- Ünsüz harfler, yazım aşaması dışında tek başına söylenmez. Ünlüler tek başına söylenebilir. (s. 12)
- Hece çalışması ikinci harf n öğretildikten sonra başlar. Önce kapalı hece, sonra açık hece, sonra üç ve dört harfli heceler gelir. (s. 12-13)
- Hece çalışmasında büyük harf kullanılmaz; ezbere yönelten hece tabloları kullanılmaz; anlamsız hecelerle sık tekrar yapılmaz. (s. 12-13)
- Hece ve sözcükler farklı renklerle yazılmaz; çünkü çocuğu heceleyerek okumaya götürür. (s. 13)
- Birinci grupta ses, hece ve sözcük çalışması yapılır. Cümle ve metin ikinci grupla başlar. (s. 12)
- Cümlede, okunuşu ve yazılışı henüz öğretilmemiş bir harfi içeren sözcüğün yerine resim konmaz. (s. 13)
- Esas olan akıcı okumadır; akıcı okuma hızlı okuma demek değildir, hızlı okutmaya dönük etkinlikler önerilmez. (s. 14)
Ne kadar sürer?
Program her harf grubu için bir süre önerir ve bu süreleri öğretmene bırakır: devamsızlık, hazır bulunuşluk, öğrenme hızı ve sınıf mevcudu gibi nedenlerle siz değiştirebilirsiniz (s. 8). Plandaki ders sayısı bizim önerimizdir ve aynı oranı izler.
| Grup | Harfler | Program | Ders (harf başına) |
|---|---|---|---|
| 1. grup | a n e t i l | 6 hafta | 4 (a için 3) |
| 2. grup | o k u r ı m | 4 hafta | 3 |
| 3. grup | ü s ö y d z | 2 hafta | 2 |
| 4. grup | ç b g c ş | 2 hafta | 2 |
| 5. grup | p h v ğ f j | 2 hafta | 2 |
İlk iki grupta rakamlar da öğretilir (s. 8); plan yalnızca harfleri kapsar.
Kâğıtlar nasıl açılır?
Plandaki bir kâğıda dokunun: çalışma kâğıdı sayfası, çocukların o ana kadar öğrendiği harflerle açılır ve her hece ve sözcükte planın harfi bulunur. Kâğıdı yazdırmadan önce sayfada yeni bir kâğıt hazırlayabilir ya da ayarları değiştirebilirsiniz.