Öğretmenle ne zaman konuşmalı?

Her çocuk okumayı kendi hızında öğrenir. Ama bazı durumlarda beklemek yerine öğretmenle konuşmak çocuğa yardım eder. Bu yazı hangi durumlarda ve nasıl konuşacağınızı, okulun neler yapabileceğini anlatır.

Okuma yazmayı yeni öğrenen çocukların anne babaları için

Kısaca

  • Bir endişeniz varsa öğretmenle konuşmak için dönem sonunu beklemeyin. Güçlüğü erken fark etmek ve erken destek vermek çocuk için önemlidir.
  • Görüşmeye çocuğun yazdığı bir kâğıdı götürün. Ne gördüğünüzü örnekle anlatın, öğretmenin ne gördüğünü sorun.
  • Okul önce sınıfta destek verir. Gerekirse sizin onayınızla Rehberlik ve Araştırma Merkezinde (RAM) değerlendirme istenir.

Farklı hız olağandır

Program, harf gruplarının sürelerini öneri olarak verir; öğretmen bu süreleri sınıfına göre değiştirebilir. Okuma yazma birinci dönemde bitmezse ikinci dönemde devam eder. Program hızlı okumayı da amaç saymaz: akıcı okumanın hızlı okumak demek olmadığını söyler.

Yine de aşağıdaki durumlardan birini görüyorsanız öğretmenle konuşun. Bunun için dönem sonunu ya da veli toplantısını beklemeniz gerekmez.

Hangi durumlarda konuşmalı?

  • Haftalardır çalıştığı hâlde harflerle seslerini eşleştiremiyor ya da öğrendiği harflerin seslerini sık sık unutuyor.
  • Bildiği harfleri birleştirip hece ve sözcük kuramıyor.
  • Okurken basit sözcükleri sık sık karıştırıyor; okuduğunu anlamıyor.
  • Sesli okumaktan kaçınıyor; okuma ya da yazma zamanı gelince sık sık ağlıyor ya da öfkeleniyor.
  • Kalemi uygun tutamıyor, yazısı karmakarışık.
  • Sözcükleri yanlış söylüyor ya da söyleneni yapmakta zorlanıyor.
  • İyi duymadığını, iyi görmediğini ya da konuşmasında bir sorun olduğunu düşünüyorsunuz.
  • Okula gitmek istemiyor ya da okuldan önce sık sık karın ağrısından, baş ağrısından yakınıyor.
  • Okulda ek destek aldığı hâlde ilerlemiyor.

Bu listedeki bir durum bir tanı değildir; yalnızca öğretmenle konuşmak için bir nedendir. Tanıyı ancak uzmanlar koyabilir.

Görüşmede ne söylenir?

Görüşmeden önce gördüklerinizi kısaca not edin ve çocuğun evde yazdığı bir kâğıdı yanınıza alın. Şu cümleler başlamanıza yardım eder:

  1. Görüşme isteyin.

    Merhaba, ben Ela’nın annesiyim. Ela’nın okumasıyla ilgili konuşmak istiyorum. Size ne zaman uygun olur?

  2. Gördüğünüzü örnekle anlatın.

    Evde an, na gibi heceleri okuyor ama ana sözcüğünü birleştiremiyor. Bu kâğıdı evde yazdı. Okulda da böyle mi?

  3. Öğretmenin ne gördüğünü sorun.

    Sınıfta okuması nasıl? En çok nerede zorlanıyor?

  4. Yardımı sorun.

    Okulda neler yapılabilir? Evde ne yapmamı önerirsiniz? Okulun rehber öğretmeniyle de görüşmeli miyiz?

  5. Yeniden görüşmek için gün belirleyin.

    Birkaç hafta sonra nasıl gittiğini yeniden konuşabilir miyiz?

Okul neler yapabilir?

  1. Sınıfta destek. Program, akranlarından farklı ilerleyen öğrenciler için destekleme çalışmaları yapılmasını ister. MEB’in öğretmenler için hazırladığı kitapta bunun için ayrı etkinlikler vardır. Program bu destek için bir tanı şartı koymaz.
  2. Rehber öğretmen. Sınıftaki desteğe rağmen ilerleme olmazsa öğretmen okulun rehber öğretmenine ve okul yönetimine bilgi verir ve sizinle görüşür.
  3. Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM). Sizin görüşünüz ve onayınız alınarak çocuk değerlendirme için RAM’a yönlendirilebilir. Yönetmeliğe göre RAM’a ilk başvuruyu okul yönetimi de veli de yapabilir; okula kayıtlı bir çocuk için okul bir istek formu doldurur. Değerlendirmeyi RAM’daki özel eğitim değerlendirme kurulu yapar. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde destek eğitimi için başvuruda ayrıca bir sağlık kuruluşunun sağlık kurulu raporu (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu, ÇÖZGER) istenir.

Özel öğrenme güçlüğü gibi bir tanı için güçlüğün en az altı aydır sürmesi ve çocuğun bu süre içinde yeterli öğrenme fırsatı bulmuş olması aranır. Bu yüzden okulun ilk aylarında tanı beklenmez; sınıftaki destek ise beklemeden başlayabilir.

Duymada, görmede ya da konuşmada bir sorun olduğunu düşünüyorsanız öğretmene söyleyin ve bir doktora danışın. Program da öğretmenden bu çocukları izlemesini ve gerekirse ilgili kurumlara yönlendirmesini ister.

Evde ne yapabilirsiniz?

  • Okula başladıktan sonra da ona kitap okumayı sürdürün; sırayla okuyabilirsiniz.
  • Bildiği harflerle birlikte çalışın; yanlış yaptığında bile çabasını övün.
  • Öğretmenle düzenli konuşun: sınıfın hangi harfte olduğunu ve öğretmenin evde ne önerdiğini öğrenin.

Harfleri birleştirmeye evde nasıl yardım edilir?
Evde dikte nasıl yapılır?

Görüşmeye götürmek için çocuğunuzun bildiği harflerle kısa bir kâğıt hazırlayın; evde nasıl okuyup yazdığını gösterir.

Kâğıt hazırlayın

Kaynaklar

  1. Millî Eğitim Bakanlığı (2026). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, s. 8, 10, 14 ve 15. mufredat.meb.gov.tr
  2. Millî Eğitim Bakanlığı (2025). Türkçe 1. Sınıf Farklılaştırma Etkinlikleri Öğretmen Kılavuz Kitabı, “Destekleme Uygulamaları”. tymm.meb.gov.tr
  3. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. Resmî Gazete, 7 Temmuz 2018, sayı 30471; değişiklikleriyle birlikte, madde 7 ve 8. mevzuat.gov.tr
  4. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Kaynaştırma Uygulamaları Destek Programı: Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) nedir? Darıca Rehberlik ve Araştırma Merkezinin sitesinde. daricaram.meb.k12.tr
  5. Afşin Rehberlik ve Araştırma Merkezi (2025). Özel öğrenme güçlüğü (sunum; Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Aile Eğitimi Kitap Seti’nden), “Tanılama”. afsinram.meb.k12.tr
  6. The Understood Team. 12 signs it’s time to talk with your child’s teacher. Understood.org (ABD). understood.org
  7. Belsky, G. Reading trouble: Conversation starters to use with your child’s teacher. Understood.org (ABD). understood.org
  8. Raising Children Network (2026). Literacy difficulties in childhood: how to spot the signs and help your child (Avustralya). raisingchildren.net.au

Bu sayfa en son 6 Kasım 2026 tarihinde kaynaklarıyla karşılaştırıldı.