1. grup · 1. harf · Ders planı

a sesi ders planı

Programın basamaklarını a sesi için sırayla verir: ne söyleyeceğiniz, çocukların ne yapacağı ve her basamakta hangi kâğıdı açacağınız. Çocuklar bu sırada a harfini bilir.

Kısaca

  • Program 1. grup için 6 hafta önerir ve süreyi öğretmene bırakır (s. 8). Aşağıdaki 3 ders bizim önerimizdir; sınıfınıza göre birleştirin ya da bölün.
  • Kâğıtlar yalnızca a harfini kullanır; her hece ve sözcükte a bulunur.
  • Hazırlık: üç çizgi, iki aralıklı yazı defteri (satır aralığı 1 cm); satır dizgesi çizilmiş tahta ya da büyük kâğıt; sesin geçtiği ve geçmediği resimler ya da nesneler; aşağıdaki çalışma kâğıtlarının çıktıları.

1. ders Sesi duyalım · Küçük harfi yazalım

Bu dersin kâğıtları: Harf yazma kâğıdı: küçük a Harf kartları (harfi karışık harfler arasından bulma)

1 Sesi duyalım

Program: Ses öğretimi, üç aşama (s. 12)

Siz

  • a sesinin sık geçtiği bir şarkı, tekerleme, ninni ya da kısa bir öykü seçin; okurken sesi hafifçe vurgulayın.
  • Sesin ağızdan nasıl çıktığını yüzünüzün ve ağzınızın hareketiyle gösterin.
  • a ünlü olduğu için sesini tek başına da söyleyebilirsiniz.

Çocuklar

  • Dinler, sesi fark eder ve sizin ağız hareketinizi taklit eder.

Size bırakılmış: Şarkıyı, tekerlemeyi ya da öyküyü siz seçersiniz. Program bunları örnek olarak sayar ve sesin baskın geçmesini ister (s. 12).

Siz

  • İçinde a sesi geçen ve geçmeyen birkaç resim ya da nesne gösterin. “a sesi hangisinde var?” diye sorun.
  • Çocukların bildiği ve karmaşaya yol açmayacak resimler kullanın.

Çocuklar

  • Sesin geçtiği resmi ya da nesneyi seçer, neden seçtiğini söyler.

Size bırakılmış: Resimleri ya da nesneleri siz seçersiniz; bu sayfada resim yoktur. Aşağıdaki sözcükler resim seçmenize yardım eder.

Siz

  • İçinde a sesi geçen sözcük ve nesnelerden örnekler verin; sesi vurgulayın.
  • Sonra çocuklardan da a sesinin geçtiği nesne ve sözcüklere örnek vermelerini isteyin.

Çocuklar

  • Kendi örneğini verir ve sesi vurgulayarak söyler.
  • Arkadaşlarının verdiği örnekleri konuşur.

MEB’in kılavuzundan bir etkinlik: Sınıfı harflere göre gruplara ayırın; bir sözcük söylediğinizde, sözcükte sesi geçen harfin grubu ayağa kalksın (Sözcükteki Sesim, s. 15).

Sesin başta geçtiği sözcükler (siz söyleyin)

  • anne
  • araba
  • ayna
  • arı
  • ayakkabı

Sesin içte geçtiği sözcükler (siz söyleyin)

  • kulak
  • balık
  • kapı
  • kitap
  • tavuk

Sesin sonda geçtiği sözcükler (siz söyleyin)

  • baba
  • masa
  • elma
  • pasta
  • lamba

a sesi geçmeyen sözcükler (resim seçimi için) (siz söyleyin)

  • şemsiye
  • güneş
  • muz
  • tepsi

Söyleyeceğiniz sözcükler çocuğun okuması için değil, dinlemesi içindir; bu yüzden henüz öğrenilmemiş harfler içerebilir.

Ayrıca: a sesinin sözcükleri, hece ve cümleleri Harflerin sesi nasıl söylenir?

2 Küçük harfi yazalım

Program: Harfi okuma ve yazma (s. 12, s. 30)

Rakamlar sırayı, oklar yönü gösterir.

Siz

  • Küçük a harfini satır dizgesinde (üç çizgi, iki aralık) siz yazın. Harfin hangi çizgiler arasında olduğunu ve 2 hamlede yazıldığını söyleyerek gösterin.
  • Küçük a satırın alt yarısına, kesik çizginin altına sığar.
  • Yazarken a sesini söyleyin.

Çocuklar

  • Siz yazarken a harfini ve sesini söyler.

Siz

  • Kalem ve defter kullanmadan, drama ve oyunla gösterin: harfi havaya, sırtlara ya da yere yazın. Çocuklar yazarken sesi söylesin.

Çocuklar

  • Havaya a yazar; yazarken sesini söyler.

MEB’in kılavuzundan bir etkinlik: Tepsiye sofra tuzu serin; çocuklar söylediğiniz harfi parmakla tuza yazsın, sonra birbirlerinin yazdığını okusun (Tuza Yazalım, s. 96).

Size bırakılmış: Hangi oyunu ya da dramayı seçeceğiniz size bırakılmıştır.

Siz

  • Harfi öteki harf ve simgelerden ayırt ettirin: karışık harflerin arasından a harfini buldurun.

Çocuklar

  • a harfini bulur ve sesini söyler.

Siz

  • Satırda kesik çizgiyle yazılmış harfin üzerinden çocuklar önce kalemin arkasıyla, yazma yönünde gitsin. Sonra kesik çizgileri kalemle birleştirsin.
  • Harfler soldan sağa ve yukarıdan aşağıya yazılır. Yuvarlak çizgi saat 2 noktasından başlar ve kalem kaldırılmadan saatin ters yönüne döner.

Çocuklar

  • Kalemin arkasıyla, sonra kalemle kesik çizgilerin üzerinden gider.

Siz

  • Alıştırma pekişince harfi kılavuz çizgisi olmadan satıra yazdırın. Kalem tutuşuna, oturuşa ve defterin duruşuna bakın.

Çocuklar

  • Küçük a harfini satıra kendi başına yazar.

Kâğıt: Harf yazma kâğıdı: küçük a Harf kartları (harfi karışık harfler arasından bulma)

2. ders Büyük harfi yazalım

Bu dersin kâğıtları: Harf yazma kâğıdı: büyük A Harf yazma kâğıdı: a ve A sırayla

3 Büyük harfi yazalım

Program: Harfin büyük yazılışı (s. 12, s. 13, s. 30)

Rakamlar sırayı, oklar yönü gösterir.

Siz

  • Küçük a yazımı bitince aynı adımları büyük A için yürütün: yazın, hamle sayısını (3) ve satırdaki yerini söyleyin; çocuklar önce kalemsiz, sonra kesik çizgilerin üzerinden, sonra kendi başlarına yazsın.
  • Büyük harf satırın iki çizgisi arasını doldurur.

Çocuklar

  • Büyük A harfini havaya, sonra kesik çizgilerin üzerine, sonra satıra yazar.

Siz

  • Büyük harfin nerede kullanıldığını gösterin: cümle başında, özel isimlerde ve başlıklarda.
  • Hece çalışmasında büyük harf kullanmayın; heceleri küçük harfle yazdırın.

Çocuklar

  • Büyük harfin nerede kullanıldığını söyler.

Kâğıt: Harf yazma kâğıdı: büyük A Harf yazma kâğıdı: a ve A sırayla

3. ders Pekiştirme ve yoklama

Bu dersin kâğıtları: Harf yazma kâğıdı: küçük ve büyük

4 Pekiştirme ve yoklama

Program: s. 7, s. 30, s. 45

Siz

  • Çocuklar harfi bu kâğıtla yeniden yazar; küçük ve büyük harfi yan yana görür.

Çocuklar

  • Harfi yazar ve sesini söyler.

Siz

  • Aşağıdaki listeyle çocukları gözleyin ve işaretleyin. Bir çocuk bir basamakta zorlanıyorsa o basamağı yineleyin; basamaklar tamamlanmadan yeni sese geçmeyin.

Size bırakılmış: Program gözlem formu, kontrol listesi ve çalışma kâğıdını örnek araç olarak sayar (s. 30); hangisini kullanacağınız size bırakılmıştır.

Sırada ne var Heceler ikinci harf n öğretildikten sonra başlar (s. 12). Bu sırada çocuklar yalnızca sesi duyar ve harfi yazar; n sesinin ders planında ilk hece olan an ile na gelir.

Kâğıt: Harf yazma kâğıdı: küçük ve büyük

Yoklama listesi

Yeni sese geçmeden önce çocukların bu maddeleri yapıp yapamadığına bakın. Maddeler programın öğrenme çıktılarından alındı; yanlarındaki kodlar programdaki kodlardır (s. 28, 33, 38). Hangi aracı kullanacağınız size bırakılmıştır (s. 30).

  • a sesinin geçtiği sözcüklere örnek verir. T.D.1.2.d
  • Verilen görseller arasından a sesinin geçtiği görseli seçer. T.D.1.1.a
  • a sesine karşılık gelen harfi tanır ve öteki harflerden ayırt eder. T.D.1.2.a, T.D.1.3.b
  • Küçük a ve büyük A harflerini temel formuna ve yazım yönlerine göre yazar. T.Y.1.3.b

Çocuklarla paylaşabileceğiniz sayfa: a sesi: hece ve kelimeler. Adımların tamamı: ders planları nasıl hazırlandı.

Kaynak

  1. Millî Eğitim Bakanlığı (2026). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, s. 7-14, 28-30. mufredat.meb.gov.tr
  2. Millî Eğitim Bakanlığı (2025). Türkçe 1. Sınıf Farklılaştırma Etkinlikleri Öğretmen Kılavuz Kitabı, s. 12, 15, 96. tymm.meb.gov.tr
  3. Foorman, B. ve diğerleri (2016). Foundational Skills to Support Reading for Understanding in Kindergarten Through 3rd Grade (NCEE 2016-4008). What Works Clearinghouse, ABD Eğitim Bakanlığı, s. 28, 68. ies.ed.gov
  4. Göz, İ., Tekcan, A. İ. ve Aktan Erciyes, A. (2017). Subjective age-of-acquisition norms for 600 Turkish words from four age groups. Behavior Research Methods, 49, 1736-1746. Sözcüklerin hangi yaşta öğrenildiğine dair puanlar. doi.org

Hece, sözcük ve cümleler sitenin kelime ve cümle listelerinden alındı; her biri yalnızca a harfini kullanır. Ses örnekleri sözcüklerin öğrenilme yaşı araştırmasında ya da MEB’in 1. sınıf Türkçe kitaplarında geçen sözcüklerden seçildi. Bu sayfa en son 7 Kasım 2026 tarihinde programla karşılaştırıldı.