Okumada geri kalan çocuk için 12 haftalık kurs
Çocuk sınıf arkadaşlarından geride kaldıysa onu kendi düzeyinden başlatın. Kurs 12 hafta sürer; her hafta 5 ders vardır, her ders yaklaşık 20 dakikadır. Dersler numaralıdır ve yazdırılır.
- Önce okuma kontrolüyle çocuğun düzeyini bulun; kurs oradan başlar.
- Her derste hangi kâğıtların yazdırılacağı ve sizin ne yapacağınız kısa adımlarla yazılıdır.
- Her bölümün sonunda yeniden kontrol yapılır. Çocuk hazır değilse son haftalar tekrarlanır.
Kimin için?
Okul başlamış ama okumayı sökememiş bir çocuk için: harflerin çoğunu bilmiyor ya da harfleri biliyor, birleştirip hece ve sözcük okuyamıyor. Kurs sınıf düzeyine bağlı değildir; çocuğun birinci, ikinci ya da daha büyük bir sınıfta olması fark etmez. Haftalar çocuğun bildiği harflere göre ilerler.
Kurs, okuldaki desteğin ve öğretmenle görüşmenin yerine geçmez. Çocuğunuzun okuma güçlüğü olabileceğinden kuşkulanıyorsanız öğretmeniyle konuşun; kontrol ve kurs bir tanı koymaz.
Nereden başlanır?
- 1. grubun kontrolünü yapın. Doğru sayısı %90 ve üstündeyse 2. grubun kontrolüne geçin; bu böyle sürer.
- Doğru sayısı ilk kez %90'ın altında kalan kontrol, çocuğun düzeyini gösterir. Kursa o grubun ilk haftasından başlayın:
- 1. grup kontrolü %90'ın altında → 1. hafta Çocuğun bildiği harfler: henüz yok ya da az
- 2. grup kontrolü %90'ın altında → 5. hafta Çocuğun bildiği harfler: a n e t i l
- 3. grup kontrolü %90'ın altında → 7. hafta Çocuğun bildiği harfler: a n e t i l o k u r ı m
- 4. grup kontrolü %90'ın altında → 9. hafta Çocuğun bildiği harfler: a n e t i l o k u r ı m ü s ö y d z
- 5. grup kontrolü %90'ın altında → 11. hafta Çocuğun bildiği harfler: a n e t i l o k u r ı m ü s ö y d z ç b g c ş
Çocuk 5. grubun kontrolünde de %90 ve üstündeyse kursa gerek yoktur. Çocuk 1. grupta da çok az öğeyi okuyorsa kontrolü yarıda bırakıp 1. haftadan başlayın. Doğru sayısı %70 ile %90 arasındaysa o grubun ilk haftasından başlayın ve çocuk kolay okuyorsa bir günde iki ders yapın.
Kurs nasıl işler?
- Her gün bir ders, haftada beş gün. Bir günü atlarsanız ertesi gün kaldığınız dersten devam edin. Çocuk bir haftayı bitiremezse haftayı tekrarlayın; sıra önemlidir, hız değil.
- Her ders yaklaşık 20 dakikadır. Çocuk yorulursa dersi bölün; derslerin uzunluğundan çok her gün yapılması önemlidir.
- Her dersteki bağlantı, kâğıdı çocuğun o hafta bildiği harflerle hazır açar. Yazdırın ve çocuğa verin.
- Hafta 4, 8 ve 12'nin sonunda ilgili grubun kontrolünü yapın. Doğru sayısı %90 ve üstüyse sonraki bölüme geçin. Altındaysa son bir ya da iki haftayı tekrarlayın ve B listesiyle yeniden bakın.
- Kâğıtlar ekranda değil, kâğıtta yapılır; yeni bir kâğıt gerektiğinde bağlantıdaki “Yenile” yeni maddeler getirir.
Kursun 12 haftası (60 ders)
Bu sayfayı yazdırın: her dersin kutusunu, yaptığınızda işaretleyin.
1. bölüm: 1. grup harfler
2. bölüm: 2. ve 3. grup harfler
3. bölüm: 4. ve 5. grup harfler
Kurs neden böyle hazırlandı?
Dersler okuldaki programın sırasını ve kurallarını izler: harfler beş gruptadır, önce kapalı hece sonra açık hece gelir, ünsüzler tek başına söylenmez, hece ve sözcükler farklı renkle yazılmaz, birinci grupta cümle yoktur. Millî Eğitim Bakanlığının geride kalan çocuklar için kendi programı da (İlkokullarda Yetiştirme Programı, İYEP) ilk okuma yazmayı aynı programın esaslarına göre yapar, çocuğun önceki öğrenmelerinin önce belirlenmesini ve sürelerin çocuğun öğrenme hızına göre planlanmasını ister. Yardım için yapılan ölçmeler not vermek için değil, öğrenmeyi geliştirmek içindir. Kurs bunları evde yapabileceğiniz hâle getirir.
Estonya’da okuma güçlüğü olan çocuklar için hazırlanan çalışma takımı da aynı yoldadır: ders numaraları sınıfa değil düzeye bağlıdır, başlamadan önce bir başlangıç testi, her bölümden sonra bir ilerleme testi yapılır ve alıştırmalar çocuk için yazdırılır. Malezya’da birinci sınıfın ilk üç ayında öğretmenler okuma düzeyini tarar; okumayı, yazmayı ve saymayı henüz öğrenememiş çocuklar üç ay boyunca ayrı bir programa alınır. Okul programı bir sınıfın takvimine göre yazılmıştır (grupların süreleri 6 + 4 + 2 + 2 + 2 haftadır); bu kursun haftaları ise bir takvim değil, bir sıradır. Çocuk hazır değilse bir haftayı tekrarlayın; kurs on iki haftadan uzun sürebilir.
Kaynaklar
- MEB, İlkokullarda Yetiştirme Programı (İYEP), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, 2026: öğrencilerin önceki öğrenmelerinin belirlenmesi ve öğrenme sürelerinin çocuğun hızına göre planlanması, s. 5; ölçmenin “not vermekten çok öğrenmeyi geliştirmek amacıyla” kullanılması, s. 8; 2. sınıf ilk okuma yazma bölümünün hece, sözcük ve renk esasları, s. 16-17 (MEB sayfası).
- MEB, İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, 2026: harf grupları ve süreleri, s. 7; hece ve sözcük esasları, s. 12-13; yeni ses öğretimine geçmeden önce önerilen basamakların tamamlanması, s. 7 (program sayfası).
- Eesti Lugemisühing (Estonya Okuma Derneği), disleksia sitesi, çalışma takımı sayfası: xn--dsleksia-65a.ee/harjutusvara-osad (135 ders planı, üç bölüm, bölüm numaraları sınıfa bağlı değil, başlangıç testi, her bölümden sonra ilerleme testi).
- Utusan Malaysia, 18 Mart 2024, “Program Intervensi Literasi dan Numerasi diperkenal bagi murid Tahun 1”: ilk üç ayda tarama, sonra üç ay program. Bir gazete haberidir, Bakanlık sayfası değildir.
- Her dersin süresi (20 dakika), haftada 5 ders, haftaların sırası ve %90 ile %70 çizgileri bu sitenin kendi seçimidir.
Son gözden geçirme: 11 Kasım 2026.