Çocuğum okuyamıyor, ne yapmalıyım?

Okuma hangi basamaklarla öğrenilir?

Millî Eğitim Bakanlığının programında birinci sınıf dinleme ve çizgi çalışmalarıyla başlar. Sonra her ses önce duyulur, sonra harfi okunur ve yazılır. Birinci gruptaki n harfinden sonra harfler birleştirilip hece yapılır, hecelerden sözcükler okunur. İkinci harf grubuyla cümleler ve kısa metinler gelir. En sonda çocuk metni kendi başına, anlayarak okur.

Her basamak bir öncekinin üzerine kurulur. Çocuk bir basamakta takılırsa sonrakiler de zorlaşır.

Hangi basamakta takıldığını nasıl anlarsınız?

Bunu bir sınav gibi değil, oyun gibi yapın. Sorulara sırayla bakın; çocuğun zorlandığı ilk soru, takıldığı basamaktır.

1. Ses. Bir ses söyleyin ve sözcükler sayın: “lale, kedi, limon: hangisinde l sesi var?” Program da sesi önce böyle buldurur: içinde o sesin geçtiği ve geçmediği resimler arasından.
2. Harf. Öğrendiği bir harfi gösterin ve o sesle başlayan bir sözcük söylemesini isteyin. Ünsüz harfleri tek başına söyletmeyin; program bunu istemez.
3. Hece. an, na, el, le gibi iki harfli heceleri okuyabiliyor mu?
4. Sözcük. Bildiği harflerle yazılmış ama daha önce görmediği bir sözcüğü okuyabiliyor mu? Hece kâğıdında “Yenile”ye bastıkça aynı harflerle yeni sözcükler gelir.
5. Cümle. Kısa bir cümleyi okuyup ne anlattığını kendi sözleriyle söyleyebiliyor mu?

Her basamakta ne yapabilirsiniz?

• Ses: Tekerlemeler, şarkılar ve “Hangi sözcükte bu ses var?” oyunları. Program sesi şarkı, tekerleme ve masallarla hissettirir.
• Harf: Harfi parmağıyla havada, kumda ya da tuzda yazsın ve yazarken içinde o ses geçen bir sözcük söylesin. Harf kartlarıyla oynayın.
• Hece: İki harf kartını yan yana getirip heceyi birlikte okuyun. Harfleri birleştirip okuma yazısı bu basamağı adım adım anlatır.
• Sözcük: Sözcüğü önce hece hece, sonra bütün olarak okusun. Her gün birkaç yeni sözcük yeter.
• Cümle: Önce siz okuyun, sonra birlikte okuyun, sonra o okusun. Ardından cümlede ne anlatıldığını konuşun. Çocuğum çok yavaş okuyor yazısı birlikte okumanın yollarını anlatır.

Ezberden mi okuyor?

Bazı anne babalar çocuğun bir sözcüğü hecelemeden hemen söylediğini görünce ezberlediğini düşünür. Bunu anlamanın kolay bir yolu vardır: ona aynı harflerle yazılmış, daha önce görmediği sözcükler verin. Yeni sözcükleri de okuyabiliyorsa harfleri birleştirebiliyordur. Okuyamıyorsa kızmadan hece basamağına dönün.

Ne zaman öğretmenle konuşmalı?

Haftalardır birlikte çalıştığınız hâlde aynı basamakta kalıyorsa öğretmenle konuşun. Millî Eğitim Bakanlığının özel öğrenme güçlüğü üzerine hazırladığı eğitim içeriği, harflerle sesleri eşleştirmekte güçlük çekmeyi ve okurken basit sözcükleri karıştırmayı belirtiler arasında sayar. Okul sınıfta destek verir; gerekirse sizin onayınızla Rehberlik ve Araştırma Merkezinde (RAM) değerlendirme istenir.

Öğretmenle ne zaman konuşmalı?
Disleksi belirtileri