Çocuğum çok yavaş okuyor
Okumayı yeni öğrenen çocuk önce hece hece ve yavaş okur. Akıcılık zamanla ve çok okuyarak gelir. Bu yazı evde akıcılığa nasıl destek olacağınızı ve ne zaman öğretmenle konuşacağınızı anlatır.
Okuma yazmayı yeni öğrenen çocukların anne babaları için
Kısaca
- Akıcı okumak hızlı okumak demek değildir: doğru, uygun hızda ve konuşur gibi okumaktır.
- Hızlı okutmaya çalışmayın. Önce siz okuyun, sonra birlikte okuyun; aynı kısa metni birkaç gün üst üste okusun.
- Haftalardır destek aldığı hâlde okurken çok hata yapıyor ve okumaktan kaçınıyorsa öğretmenle konuşun.
Akıcı okuma nedir?
Program, okumayı öğrenen çocuktan doğru, uygun hızda ve konuşur gibi sesli okumasını ve okuduğunu anlamasını bekler. Akıcı okumanın hızlı okumak anlamına gelmediğini de açıkça yazar. Bu yüzden hızlı okutmaya yönelik çalışmaları önermez.
Birinci sınıfta çocuklar arasında büyük farklar vardır. Ankara’da 2.572 çocukla yapılan bir araştırmada birinci sınıflar Nisan ve Mayıs aylarında dakikada ortalama 45 sözcük okudu, ama birçok çocuk bundan çok daha az ya da çok daha fazla okudu. Program metin okumaya ikinci harf grubuyla başlatır; programın önerdiği sürelerle bu, Kasım ayına denk gelir. Bu aylarda hece hece okumak beklenen bir durumdur.
Evde nasıl birlikte okursunuz?
Aşağıdaki okuma biçimlerini program da sayar; birinci sınıfta öğretmen sınıfta da ilk üçünü sırayla kullanır.
- Önce siz okuyun. Kısa metni çocuğunuza vurgulara ve noktalama işaretlerine dikkat ederek okuyun. Çocuk metnin nasıl okunacağını sizden duyar.
- Yankı gibi okuyun. Bir cümleyi siz okuyun, aynı cümleyi hemen ardından o okusun. Sonra öbür cümleye geçin.
- Birlikte okuyun. Metni aynı anda, birlikte okuyun. Çocuk takıldığında sesiniz onu taşır.
- Aynı metni tekrar okuyun. Kısa bir metni üç gün üst üste okusun. Program bu okuma biçimini “tekrarlı okuma” diye sayar.
- Sırayla okuyun. Bir cümleyi siz, bir cümleyi o okusun.
Metin çocuğun bildiği harflerle yazılmış olsun; bilmediği bir harfle karşılaşınca takılır.
Nelerden kaçınmalı?
- Süre tutup “daha hızlı oku” demeyin; program da hıza yönelik çalışmaları önermez.
- Zor ve uzun metinler vermeyin. Kısa ve kolay bir metni rahat okumak, uzun bir metinde takılmaktan iyidir.
- Takıldığında kızmayın. Sözcüğü hecelerine ayırıp birlikte okuyun, sonra cümleyi baştan okusun.
İlerlemesini görmek isterseniz okuma hızına yılda birkaç kez bakmanız yeter: okuma hızı sayfası sürenizi tutar ve sonucu araştırmanın ortalamalarıyla karşılaştırır.
Ne zaman öğretmenle konuşmalı?
Millî Eğitim Bakanlığının özel öğrenme güçlüğü üzerine hazırladığı eğitim içeriğinde sayılan belirtilerden ikisi sesli okumayla ilgilidir: okurken çok hata yapmak, sık sık tekrar etmek ve okumaya ara vermek; okumayı ya da yazmayı sevmemek, yüksek sesle okumaktan kaçınmak. Haftalardır birlikte okuduğunuz hâlde bunları görüyorsanız öğretmenle konuşun.
Çocuğunuzun bildiği harflerle kısa bir metin yazdırın; birkaç gün aynı metni birlikte okuyun.
Metin kâğıdı hazırlayınDiğer yazılar
- Harfler hangi sırayla öğretiliyor? Beş harf grubu, her grubun süresi ve evde hangi harflerle çalışacağınız.
- Harfleri birleştirip okuma Harfleri tanıyan ama birleştiremeyen çocuğa evde nasıl yardım edilir?
- Evde dikte nasıl yapılır? Söylediğinizi yazdırmanın beş adımı, sık görülen hatalar ve ne yapacağınız.
- Çocuğum okuyamıyor, ne yapmalıyım? Okumanın hangi basamağında takıldığını evde nasıl anlarsınız, her basamakta ne yaparsınız?
- Çocuğum yazıyor ama okuyamıyor Harfleri güzel yazan ama okuyamayan çocuk: kopya etmek ile okumak arasındaki fark.
- Çocuğum b ile d’yi karıştırıyor Bu karışıklık neden çok görülür, iki harf evde nasıl ayırt ettirilir?
- Disleksi belirtileri: birinci sınıfta nelere bakmalı? Disleksi nedir, hangi belirtiler önemlidir, tanıyı kim ve ne zaman koyar?
- Öğretmenle ne zaman konuşmalı? Hangi durumlarda konuşmalı, ne söylemeli, okul nasıl destek olur?