İkinci sınıfta yavaş okuyan çocuk, iyi okuyan arkadaşından neyde ayrılıyor?

Araştırmacılar neyi merak etti?

İkinci sınıfın ikinci döneminde hâlâ yavaş okuyan çocuklar, iyi okuyan çocuklardan hangi becerilerde ayrılıyor? Seslere dikkat etmek, ekleri fark etmek, harfleri ve sayıları çabuk adlandırmak ve kısa süreli bellek bu farkta ne kadar rol oynuyor?

Kimler katıldı, nasıl yapıldı?

Araştırmacılar İstanbul’un kuzeybatısında iki ilçeden, sekiz okulun 17 sınıfındaki ikinci sınıf öğrencileriyle çalıştı. Öğretmenlerin “iyi okuyor” ve “zayıf okuyor” dediği çocuklar seçildi. Sonuç olarak 65 çocuk analize girdi: 33 zayıf okuyucu, 32 iyi okuyucu.

İkinci dönemde her çocuğa tek tek bir hikâye metni okutuldu ve bir dakikada kaç sözcüğü doğru okuduğu sayıldı. Çocuklar bu sayıya göre ayrıldı: bir dakikada 61 sözcük ve altı zayıf, üstü iyi okuyucu sayıldı (61, bu 65 çocuğun ortalamasıydı). Sonra her çocuğa dört şey ölçüldü: seslere dikkat etme (bir sesi atmak, sözcüğü seslerine ayırmak, sesleri birleştirmek), ek bilgisi (bir ekin anlamını fark etmek), hızlı adlandırma (sıralı harfleri ve sayıları çabuk söylemek) ve duyduğu sayıları tekrar edebilme (kısa süreli bellek).

Ne bulundu?

• İki grup arasındaki en büyük fark okuma hızıydı: zayıf okuyucular bir dakikada ortalama 32, iyi okuyucular 93 sözcük okudu. Zayıf okuyucular dört ölçümün hepsinde iyi okuyuculardan düşük puan aldı.
• Zayıf okuyucularda hızlı okuma en çok seslere dikkat etmeyle ilişkiliydi; bu tek başına okuma hızındaki farkın yaklaşık yüzde 37’sini açıklıyordu. Harfleri ve sayıları çabuk adlandırmak bunun üstüne yaklaşık yüzde 10 daha ekledi. İkisi birlikte yaklaşık yüzde 47’sini açıkladı.
• İyi okuyucularda ise okuma hızıyla en çok ek bilgisi ilişkiliydi: seslere dikkat etmenin üstüne yaklaşık yüzde 18 daha açıklıyordu. Harf ve sayıları çabuk adlandırmak bu grupta okuma hızıyla ilişkili çıkmadı.
• Kısa süreli bellek, iki grupta da okuma hızıyla ilişkili çıkmadı.
• Zayıf okuyucuların 33 çocuktan yalnızca 17’si (yüzde 52) okul öncesi eğitim almıştı; iyi okuyucularda bu sayı 32 çocuktan 31’di. Zayıf okuyucuların çoğu erkekti (33 çocuğun 21’i).

Bu araştırma neyi göstermiyor?

• Yalnızca ilişkilere bakıldı. Seslere dikkat etmek yavaş okumanın nedeni diye bir sonuç çıkmaz; ikisi aynı anda değişiyor olabilir.
• Çocuk sayısı küçük (65), tek bir kentten, öğretmenlerin gösterdiği çocuklar. Yazarlar da sonuçların bu yüzden genellenemeyeceğini yazıyor.
• Okul öncesi eğitim farkı, yavaş okumanın nedenini göstermez; yalnızca iki grubun baştan farklı olduğunu gösterir.
• “Zayıf okuyucu” yalnızca o 65 çocuğun ortalamasının altı demek. Bu bir tanı değil, bir hız ayrımıdır. Çocuklardan üçüne daha önce özel öğrenme güçlüğü tanısı konmuştu.
• Çocukların nasıl okuma yazma öğrendiği (hangi yöntem, hangi öğretmen) ve evdeki durumları ölçülmedi.

Evde ve sınıfta ne anlama geliyor?

Bu sitede ilgili sayfalar: Okuma hızı: dakikada kaç sözcük? , Çocuğum yavaş okuyor