Başka bir ülkede yapılmış araştırma
Aynı hecelerin tekrar tekrar çalışılması okuma hızını artırır mı?
Fin çocuklarında hece tekrarı çalışılan hecelerde hızı artırdı; çalışılmayan hecelere ve metne yayılmadı.
Yazıldığı tarih:
Araştırmacılar neyi merak etti?
Okumayı yavaş ve harf harf yapan çocuklara aynı heceleri çok kez tanıtmak, okuma hızını artırır mı? Bu hız, çalışılmayan hecelere, sözcüklere ve metne de yansır mı?
Kimler katıldı, nasıl yapıldı?
Finlandiya’da, ikinci ve üçüncü sınıfta okumakta zorlanan ve kısmi özel eğitim alan 150 çocuk (96 ikinci, 54 üçüncü sınıf) bu çalışmaya katıldı. Fince, Türkçe gibi harflerin seslerle düzenli eşleştiği ve sondan eklemeli bir dildir. Çocukların okuması, aynı yaştaki iyi okuyucuların ortalamasının yaklaşık 1,8 standart sapma altındaydı: yani kendi yaş grubunun çok gerisindeydiler.
Çocuklar kurayla gruplara ayrıldı. Bir grup iki harfli, bir grup sık geçen dört harfli, bir grup seyrek geçen dört harfli 30’ar anlamsız heceyi çalıştı. Bir kontrol grubu okumaya hiç dokunmayan toplama-çıkarma alıştırmaları yaptı. Çalışma, ekranda 2-3 hafta içinde on kez, her seferinde 5-10 dakika sürdü: çocuk kulaklıktan bir hece duyuyor ve ekrandaki beş yazılı hece arasından doğrusunu seçiyordu. Her hece toplam 50 kez tekrarlandı. Önce ve sonra, öğretmenler çocuklara bu heceleri, bu hecelerle kurulan uydurma sözcükleri ve bir metni sesli okuttu.
Ne bulundu?
- Çalışılan hecelerde hız belirgin arttı: çalışan her grup, aynı heceleri okurken kontrol grubundan hızlı çıktı. Bu, yalnızca 1-2 saatlik bir çalışmayla oldu.
- Çalışılmayan hecelerde ve metin okumada fark yoktu: metni okuma hızı, çalışan gruplarla kontrol grubunda aynı kadar arttı.
- Sözcük düzeyine geçiş zayıftı: çalışılan hecelerle kurulan uydurma sözcükleri okuma hızı yalnızca seyrek, dört harfli hecelerde arttı.
- İki harfli hecelerdeki kazanç yalnızca en yavaş okuyan dörtte bir çocukta görüldü. Çünkü çocukların çoğu iki harfli heceleri zaten otomatik okuyordu. Uzun hecelerde ise çocukların dörtte üçü kadarı kazandı.
- Başlangıçta yavaş okuyan ve harf ya da nesne adlarını yavaş söyleyen çocuklar çalışmadan daha az yararlanmadı.
Bu araştırma neyi göstermiyor?
- Bu çalışma okuma becerisinin geneline etkisini göstermedi. Yazarlar da kazancın yalnızca çalışılan hecelere ait olduğunu, günlük okumaya yayılması için başka yollar aranması gerektiğini yazıyor.
- Çocuklar okumada zorlanan çocuklardı. Okumayı yeni öğrenen birinci sınıf çocuklarında ya da iyi okuyan çocuklarda bu sonuç gösterilmedi.
- Çalışma ekranda, hece seçme biçimindeydi; kâğıtta hece tablosu okumak değildi. Yazarlar, sesli okumanın daha etkili olabileceğini düşünüyor ama bunu sınamadı.
- Fince ile yapıldı. Türkçeyle yapılmış benzer bir araştırma bu çalışmada yok; Türkçenin hece yapısı Fince ile benzer ama aynı değil.
- Sonuç yalnızca dört haftalık bir çalışmayı kapsıyor; kazancın kalıcı olup olmadığı ölçülmedi. Yazarlar, tek başına hece çalışmasının çocuğu pek heveslendirmeyeceğini de belirtiyor.
Evde ve sınıfta ne anlama geliyor?
Evde
- Okul programı hece tablolarını ezberletmeyi istemiyor; bu araştırma da ezberi savunmuyor. Hece çalışması, yavaş okuyan bir çocuğa yardımcı olabilecek, kısa süreli bir ek olarak görülebilir.
- Çalıştırdığınız heceleri sözcüklerin ve cümlelerin içinde okutun; yalnızca hece okumak, metin okuma hızını artırmıyor.
- Çocuğunuz sözcükleri harf harf okuyorsa, bildiği iki harfli heceler zaten ona kolay gelebilir. Uzun heceler ve gerçek sözcüklerle çalışmak daha çok işe yarar.
Sınıfta
- Hece çalışması kısa tutulabilir (bu çalışmada toplam 1-2 saat); ardından aynı heceleri taşıyan gerçek sözcükler ve cümleler okutulmalı.
- Hece çalışmasını yalnızca yavaş okuyan çocuklara, kısa süreli bir destek olarak düşünmek yerinde olur.