Okuldan hangi desteği isteyebilirim? RAM, BEP ve destek eğitim odası

Siz hangi sırayla ne yaparsınız?

Yönetmelik uzundur ve kısaltmalarla doludur. Önce sıraya bakın; her basamağın ayrıntısı aşağıda, madde numarasıyla yazıyor.

1. Öğretmenle ve okulun rehber öğretmeniyle konuşun. Çocuğun neyi nerede yapamadığını sorun, sınıftaki desteği öğrenin. Öğretmenle ne zaman konuşmalı?
2. RAM’a yazılı başvurun. Okulun bulunduğu bölgedeki Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) çocuğunuzu değerlendirir. m. 7/2, 7/4, 8/1
3. Değerlendirmeye katılın. Görüşünüz alınır; kurulda siz de üyesiniz. m. 7/9, 43/3
4. Raporu alın. Kurul en geç 30 iş günü içinde karar verir. m. 45/1-ç
5. Karara katılmıyorsanız itiraz edin. Kararın size bildirildiği günden başlayarak 30 iş günü süreniz var. m. 42/1-a
6. BEP toplantısına gidin. Okul, çocuğun eğitim programını siz de yanındayken hazırlar. m. 47/2
7. Destek eğitim odasını ve sınav düzenlemelerini sorun. Hangi ders, haftada kaç saat ve hangi düzenleme olacağı BEP’e yazılır. m. 24/1, 25/1, 48/1

RAM’a nasıl başvurulur?

RAM, rehberlik ve özel eğitim hizmetlerini planlayan ve yürüten kurumdur. Çocuğun eğitsel değerlendirmesini ve tanılamasını yapar; yani çocuğun gelişiminin her alanına, derslerdeki yeterliliğine ve eğitim ihtiyacına birlikte bakar. İşi RAM’da oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu yürütür. m. 4/z, 7/1, 7/5

• Kim başvurur? Okul yönetimi ya da veli. Yani okul sizin yerinize karar vermez; siz de kendiniz başvurabilirsiniz. m. 7/2
• Hangi RAM? Okula kayıtlı çocuk için okulun bulunduğu bölgedeki RAM. m. 7/4
• Ne istenir? Çocuğun velisinin ya da okul yönetiminin yazılı talebi ve okula kayıtlı çocuk için okulun doldurduğu Eğitsel Değerlendirme İstek Formu. m. 8/1-a ve c
• Sağlık raporu şart mı? Yönetmelik, çocuğu uygun eğitim ortamına yönlendirmek için yapılan başvurularda “gerektiğinde” bir sağlık kurulu raporunun (ÇÖZGER gibi) istendiğini yazar. Hangi durumda gerektiğini RAM’a sorun. m. 8/1-ç
• Ne zaman? Yönetmelik başvuru için bir bekleme süresi yazmaz. Disleksi gibi bir tanı için aranan koşullar ayrıdır: Disleksi belirtileri.
• Yeniden değerlendirme. Değerlendirme her okul kademesine geçişte yapılır. Ayrıca veli ya da okul yazılı isterse, gerektiğinde tekrarlanır. m. 7/5, 9/1-a

Yönetmelik dilekçenin biçimini yazmaz, yalnızca “yazılı talep” der. Kısa bir dilekçe şöyle olabilir:

Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne. Velisi olduğum, … İlkokulu … sınıfı öğrencisi …’nın eğitsel değerlendirmesinin ve tanılamasının yapılmasını, Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin 7 ve 8 inci maddeleri uyarınca talep ediyorum. Gereğini arz ederim. Tarih, ad soyad, imza, telefon.

RAM’da ne olur?

• Kurul. Özel eğitim değerlendirme kurulu bir müdür yardımcısının başkanlığında toplanır. Üyeleri özel eğitim hizmetleri bölüm başkanı, en az bir rehberlik öğretmeni ve en az bir özel eğitim öğretmenidir. Çocuğun velisi de üyedir. m. 43/2, 43/3
• Sizin sesiniz. Değerlendirme sürecinde velinin görüşü alınır; kurul aileyi sürece katar ve bilgilendirir. m. 7/9, 44/1-e
• Karar. Kurul çocuğun özel eğitim ihtiyacı olup olmadığına karar verir. İhtiyaç varsa çocuk için en az sınırlandırılmış eğitim ortamını ve özel eğitim hizmetini önerir. m. 44/1-a ve d
• Süre. Başvuru, incelendiği günden başlayarak en geç 30 iş günü içinde karara bağlanır. Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu veliye imza karşılığı verilir. m. 45/1-ç
• Rapor ne işe yarar? Çocuk, raporla uygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendirilir. Okulda akranlarıyla aynı sınıfta eğitim (kaynaştırma ya da bütünleştirme) bu raporla yapılır. m. 7/3-b, 22/1
• Okul kararı. İl ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu, rapora ve sizin yazılı talebinize göre çocuğun resmî bir okula yerleştirilmesine karar verir. Raporu en geç 10 iş günü içinde karara bağlar ve kararı size, okula ve RAM’a yazılı bildirir. m. 40/1-b, 41/1-d
• İtiraz. Değerlendirme ya da yerleştirme kararına, kararın size bildirildiği günden başlayarak 30 iş günü içinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz en geç 30 iş günü içinde sonuçlanır ve sonuç size yazılı bildirilir. Kurul itirazı yeniden değerlendirilmesi için RAM’a gönderir. m. 40/1-e, 42/1-a ve c

BEP nedir?

BEP, bireyselleştirilmiş eğitim programıdır: özel eğitim ihtiyacı olan çocuğun gelişimine, eğitim ihtiyaçlarına ve performansına göre hazırlanan kendi eğitim planı. Çocuk sınıfta okulun programını izler; BEP, çocuğun izlediği program temel alınarak hazırlanır. m. 4/g, 20/1, 23/1-a

Yönetmeliğe göre BEP’te şunlar yer alır: m. 20/1

• yıllık ve kısa dönemli amaçlar,
• verilecek destek eğitimin türü, süresi ve kimler tarafından nasıl verileceği,
• öğretimde ve değerlendirmede kullanılacak yöntemler ve materyaller,
• eğitim ortamıyla ilgili düzenlemeler,
• davranış sorunlarını önleme ya da azaltma tedbirleri,
• öğrencinin kişisel bilgileri.

Kim hazırlar? Okulda BEP geliştirme birimi. Başkanı okul müdürü ya da görevlendireceği müdür yardımcısıdır. Üyeleri rehber öğretmen, sınıf öğretmeni, dersini okutan öğretmenler, veli ve öğrencidir. Gerektiğinde RAM kurulundan bir üye de katılır. Veli birimin üyesi olduğu için BEP toplantılarına katılmak istediğinizi okula söyleyin. m. 47/1, 47/2, 47/3

Birim ne yapar? BEP’in hazırlanmasını, uygulanmasını, izlenmesini ve değerlendirilmesini eş güdümle yürütür; çocuğun gelişimine göre BEP’i değiştirir; materyal önerir; çocuğun destek eğitim odasında alacağı dersleri ve haftalık saati belirler; sınavlarda yanında biri bulunması gerekenleri belirler. m. 48/1-a, b, c, d, ğ

Öğretmen ne yapar? BEP’in hazırlanmasında birimle iş birliği yapar, BEP’i uygular ve değerlendirir. m. 57/2-a ve b

Kaynaştırma uygulaması yapan her okulda BEP geliştirme birimi kurulması zorunludur. m. 22/4 BEP’i olan çocuğun başarısı bu programdaki amaçlara göre değerlendirilir. m. 24/1-a

Destek eğitim odası

Destek eğitim odası, akranlarıyla aynı sınıfta eğitim gören çocuğa ihtiyaç duyduğu derslerde ek destek verilen, okulda ayrılmış bir ortamdır. m. 4/i Akranlarıyla aynı sınıfta eğitim, yönetmelikte “kaynaştırma ya da bütünleştirme” adını alır. m. 4/ö

• Açılması. Tam zamanlı kaynaştırma yapılan okullarda uygun ortam düzenlemeleri yapılır ve destek eğitim odası açılır. Odayı, özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi üzerine il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğü açar. Okulların yönetmeliği, odanın okulun fiziki imkânlarına göre açılacağını da yazar. Okulunuzda oda yoksa okul müdürüne ve ilçe millî eğitim müdürlüğüne sorun. m. 23/1-c, 25/1, 40/1-k; ilkokul yönetmeliği m. 84
• Kim, hangi ders, kaç saat? Çocuğun odaya hangi derslerde ve haftada kaç saat gideceğine BEP geliştirme birimi karar verir. Toplam saat haftalık ders saatinin yüzde kırkını aşmaz. m. 25/1-a, 48/1-d
• Nasıl çalışılır? Çocukla bire bir çalışılır. Gerekirse eğitim performansı aynı düzeyde olan en çok üç öğrenci birlikte çalışabilir. m. 25/1-ç
• Ne zaman? Okulun ders saatleri içinde ya da dışında, gerekirse hafta sonu da olabilir. Ders saatinde olursa çocuk, sınıfında o saatte işlenen derse ilişkin eğitimi odada alır. m. 25/1-d
• Kim öğretir? Özel eğitim öğretmenleri, sınıf öğretmenleri ve diğer öğretmenler arasından, okul yönetiminin teklifiyle il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğü görevlendirir. m. 25/1-f
• Araç gereç. Odanın öğretim materyallerini ve özel araç gereçlerini valilikler ya da Bakanlık karşılar. m. 62/1

Sınavlarda ve karnede düzenleme

• Birinci sınıf. İlkokulda başarı, derse katılım, gözlem formları ve oyun temelli değerlendirmelerle izlenir. Birinci sınıfta karne yerine Gelişim Raporu verilir. Gelişim raporu ilkokul yönetmeliği m. 20/2
• Okuldaki ölçme. Tam zamanlı kaynaştırma yapılan okulda tüm ölçme ve değerlendirmelerde çocuğun yetersizlik türüne, gelişim özelliklerine ve performansına göre süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyalde düzenleme yapılır. Yönetmelik bu düzenlemeleri tek tek saymaz. BEP’te öğretimde ve değerlendirmede kullanılacak yöntemler, materyaller ve eğitim ortamıyla ilgili düzenlemeler yer alır. m. 24/1-b, 20/1-c ve ç
• Yanında kişi. Sınavda çocuğun yanında bir kişinin bulunması gerekip gerekmediğini BEP geliştirme birimi belirler. m. 48/1-ğ
• Sınıf tekrarı. Kaynaştırma yoluyla eğitim alan çocuğa başarısızlık yüzünden sınıf tekrarı yaptırılmaz. Velinin ders yılı bitimine bir hafta kalıncaya kadar vereceği dilekçe ve BEP geliştirme biriminin kararıyla, ilkokulda bir defa sınıf tekrarı yapılabilir. m. 24/1-f; ilkokul yönetmeliği m. 31/3
• Merkezî sınavlar. Yönetmelik, Bakanlığın merkezî sınavlarında özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için “gerekli tedbirlerin” alınacağını yazar; tedbirleri saymaz. m. 11/1-g, 24/1-c

Merkezî sınavlarda neyin yapılacağı o sınavın kılavuzunda yazar. Örnek olarak liselere geçiş sınavının (LGS) 2026 kılavuzunda özel öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için şunlar yazıyordu: tek kişilik salon, 20 dakika ek süre ve tercih ederlerse okuyucu ve kodlayıcı. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğrenciler için tek kişilik salon ve 20 dakika ek süre yazıyordu. Bu tedbirler için okul müdürlüğü, velinin görüşünü alarak öğrencinin sınav tedbirini RAM’a bildirir ve öğrencinin RAM’da özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci olarak tanılanmış olması gerekir. LGS sekizinci sınıfta yapılır; kılavuz her yıl yenilenir ve kurallar değişebilir. LGS kılavuzu 2026, bölüm 8 ve 8.3, EK-2/2

Okul ne yapmak zorunda?

• Okul müdürü, özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ve aileleri için gerekli tedbirleri alır, gerekli kurulların ve birimlerin oluşmasını sağlar, öğretmenlerin iş birliği içinde çalışmasını sağlar. m. 49/1-a, b, c
• Kaynaştırma yapan okul, BEP geliştirme birimini kurar. m. 22/4
• Okul, çocuk için bir Eğitsel Değerlendirme İstek Formu doldurur; öğretmenler bu formun hazırlanmasında iş birliği yapar. m. 8/1-c, 57/2-g
• Öğretmen, kendi sınıfındaki öğrencilerin ailelerine yönelik aile eğitimi çalışmalarını planlar ve yürütür. m. 57/2-c
• İlkokulu bitirip ortaokula geçecek özel eğitim ihtiyacı olan öğrencileri okul yönetimi RAM’a yönlendirir. m. 9/1-ç
• Okullar özel eğitim ihtiyacı olan çocukların gelişimini takip eder ve kayıt altına alır. m. 10/1
• Tam zamanlı kaynaştırma uygulayan okulda özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler sınıflara eşit sayıda ve her sınıfa en çok iki öğrenci olacak biçimde yerleştirilir. m. 23/1-ç

Yönetmelik ayrıca ailelerin özel eğitim sürecinin her aşamasına katılmasını bir ilke olarak yazar. m. 5/1-g Okul bunlardan birini yapmıyorsa, önce okul müdürüne ilgili maddeyi gösterin; çözülmezse RAM’a kendiniz yazılı başvurabilirsiniz (m. 7/2).

Bu sayfanın sınırları

• Yönetmeliğin metni, 11 Kasım 2026’da Mevzuat Bilgi Sistemi’nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan hâliyle okundu. Son değişiklik 25 Ekim 2022 tarihli ve 31994 sayılı Resmî Gazete’dedir; Resmî Gazete’nin başlık taramasında sonradan bu yönetmeliği değiştiren bir yönetmelik bulunmadı.
• Yönetmelik “özel eğitim ihtiyacı olan birey”i akranlarından anlamlı düzeyde farklılık gösteren birey olarak tanımlar (m. 4/t). Maddelerde “özel öğrenme güçlüğü” ya da “disleksi” sözcüğü geçmez. Bir çocuğun bu tanıma girip girmediğine RAM’daki kurul karar verir.
• Bu yazı yazılı kuralları anlatır. Okulların uygulaması farklı olabilir; yazılı kuralı bilmek, ne isteyeceğinizi bilmenizi sağlar.
• Yönetmeliğin ekleri (rapor ve form örnekleri) mevzuat.gov.tr’de metinden ayrı verilir; bu sayfada okunmadı.

Disleksi belirtileri
Öğretmenle ne zaman konuşmalı?
Evde ekransız okuma oyunları