Çocuğum ödev yapmak istemiyor

MEB ödev hakkında ne diyor?

Okul öncesi ve ilkokulların yönetmeliğinde ve MEB’in 2026-2027 genelgesinde birinci sınıf ödevi için bir sayfa sayısı ya da süre yok. Genelge yalnızca ödevlerin Bakanlığın belirlediği dijital platformlar dışındaki araçlarla verilmemesini ister.

MEB 2024’te yarıyıl tatili için ayrıca bir yazı gönderdi: tatilde test çözme, özet çıkarma gibi ödevler yerine çocukların kitap okumasını, ailece etkinlikler yapmasını önerdi. Bu yazı yalnızca tatil içindir.

Araştırmalar ne diyor?

İngiltere’de eğitim araştırmalarını derleyen bir kurum, ödevin ilkokulda ortaokula göre daha az etkili olduğunu bildiriyor; bu konudaki kanıtı da zayıf buluyor. Aynı derlemeye göre ödevin niteliği miktarından daha önemlidir; bazı araştırmalarda ödeve harcanan süre arttıkça etkisi azalıyor ve küçük çocuklar için uygun miktar muhtemelen daha azdır. Derste öğrenilenle bağlantılı ve geri bildirim verilen ödevler daha çok işe yarar.

ABD Eğitim Bakanlığının okuma rehberi, çocuğun her gün metin okumasını ve bunu, ona geri bildirim veren bir anne baba ya da öğretmenin yanında yapmasını önerir. Metin, çocuğun on sözcükten en çok birinde takılacağı kadar kolay olmalıdır; çok zor bir metni yardımsız okumak çocuğu yanlış alışkanlıklara iter.

Sivas’ta birinci sınıf öğrencisi olan 30 anne babayla yapılan bir araştırmada aileler ödevlerin kısa ve öz olmasını istedi. Çocuk ödev yapmak istemediğinde en sık mola verdiklerini ya da oyun oynattıklarını söylediler; bazıları uzun ve çok yazmalı ödevlerin çocuğu caydırdığını anlattı. Bu, 30 ailenin görüşüdür; bütün aileler için bir ölçüm değildir.

Evde ne yapabilirsiniz?

1. Zorlanmadan okuyabileceği bir metin seçin. Çocuk on sözcükten en çok birinde takılıyorsa metin ona uygundur. Bildiği harflerle hazırlanmış kâğıtlar bu yüzden işe yarar.
2. Yanında oturun, dinleyin. Takıldığında sözcüğü hemen söylemeyin; bildiği parçayı buldurun, sesleriyle okutun. Evde nasıl çalışılır?
3. Dikkati dağılınca mola verin. Araştırmadaki anne babaların en sık yaptığı buydu. Aynı araştırmada bazı aileler zaman zaman kızdıklarını ya da cezalandırdıklarını, ama bunun doğru olmadığını bildiklerini söyledi.
4. Oyunla okuyun. Program da sınıfta oyunlardan yararlanılmasını ve çocuğu yargılamayan, onu isteklendiren geri bildirim verilmesini ister. Zar, tombala ya da yapboz kâğıdıyla okuma bir oyuna döner.
5. Yıldızla gösterin. Anne babalar öğretmenin yıldız ya da çıkartma vermesinin çocukları isteklendirdiğini anlattı. Metin kâğıtlarındaki üç günlük okuma şeridinde her okuyuşta bir yıldız boyanır.

Ödev çok uzunsa

Öğretmene ödevin evde ne kadar sürdüğünü ve çocuğun nerede zorlandığını anlatın. Ödevin derste öğrenilenle bağını ve çocuğunuza uygun miktarı birlikte konuşun. Görüşme için okulun randevu sistemini kullanın.

Öğretmenle ne zaman konuşmalı?