Mola kartları: beş dakika çalışma, iki dakika hareket
Çocuk beş dakika çalışır ve şeridin kutularını işaretler. Beş kutu dolunca “Bitti, mola” kartını gösterirsiniz; çocuk on iki hareket kartından birini seçer ve iki dakika hareket eder. Sonra masaya birlikte dönersiniz. Kâğıtta üç A4 sayfa var; kartları kesikli çizgilerden kesin.
Birinci sayfada şerit ve “Bitti, mola” kartı, sonraki iki sayfada on iki hareket kartı var.
Beş dakika, sonra mola
Her dakika bitince bir kutuyu işaretle. Beş kutu dolunca mola zamanı.
Adım:
Adım:
Bitti, mola!
Bir mola kartı seç.
Bitti, mola!
Bir mola kartı seç.
Kâğıdı kesikli çizgilerden kesin. Kartlar sonraki iki sayfada.
Mola kartları
Bir kart seç, 2 dakika yap.
Dev ol
Kollarını yukarı uzat, parmak uçlarına kalk.
2 dakika
Kedi
Ellerin ve dizlerin yerde olsun, sırtını yukarı kabart.
2 dakika
Ağaç
Tek ayağının üstünde dur, kollarını dal gibi aç.
2 dakika
Zıpla
Olduğun yerde on kez zıpla.
2 dakika
Balon
Burnundan derin nefes al, ağzından yavaşça ver.
2 dakika
Omuz
Omuzlarını kulaklarına çıkar, sonra bırak.
2 dakika
Mola kartları, devamı
Bir kart seç, 2 dakika yap.
Duvarı it
Ellerini duvara koy, beşe kadar sayarak it.
2 dakika
Ritim
İki kez çırp, dizlerine iki kez vur.
2 dakika
Kalk, otur
Sandalyeden kalk, tekrar otur. Sekiz kez yap.
2 dakika
Ayı yürüyüşü
Ellerinin ve ayaklarının üstünde ağır ağır yürü.
2 dakika
Uzağa bak
Pencereden uzağa bak, dışarıda üç şey bul.
2 dakika
Salla
Ellerini, kollarını ve bacaklarını salla.
2 dakika
Nasıl kullanılır
- Şeridi ve kartları yazdırın; kartları kesikli çizgilerden kesin.
- Çocuğa tek bir iş verin. İşi görev şeridinden seçebilirsiniz: şeritteki üç işin her biri için bir tur uygundur.
- Mutfak saatini ya da telefonun sayacını beş dakikaya kurun. Her dakika bitince çocuk sıradaki kutuyu işaretlesin; saat yüzündeki dilimler birer birer dolar.
- Beş kutu dolunca “Bitti, mola” kartını gösterin. Çocuk on iki karttan birini seçsin; sayacı iki dakikaya kurun. Kartta bir sayı varsa (on kez, sekiz kez), sayı bitince iki dakika dolana kadar baştan başlayın.
- Mola bitince masaya birlikte dönün. Yeni tur için yeni bir şerit kullanın.
Kartlara “Sakin” ya da “Hareketli” yazdık: bu, hareketin yavaş ve sessiz mi, hızlı ve büyük mü olduğunu söyler; çocuğu sakinleştireceğini ya da canlandıracağını söylemez. DrSensory yerinde duramayan çocuğa önce sakin, başını masaya koyan çocuğa hareketli bir kart önerir ve bunun da bir başlangıç olduğunu, kartın çocukta ne yaptığına bakmak gerektiğini söyler.
Anne baba için: kısa oturum planı
- Çalışmayı kısa tutun, aralara mola koyun. Beşiktaş Rehberlik ve Araştırma Merkezinin kılavuzu evde çocuğa yardım için şunu söyler: “Dikkati dağıldığında, kısa molalar vererek tekrar çalışma masasına dönün” (s. 19) ve “alıştırma yapmak için ayrılan süre gereğinden fazla olmamalıdır” (s. 20).
- Beş dakika ve iki dakika bizim seçtiğimiz sayılardır; kaynaklar süre vermiyor. Beş dakika zor geliyorsa üçüncü kutuda mola verin. Çocuk rahatsa turu uzatmak yerine tur sayısını artırın. Bir günde kaç tur yapılacağını çocuğun gününe göre siz belirleyin.
- Molayı çocuk bunalmadan önce, planın içinde verin. DrSensory’nin öğretmen sayfasına göre hareket molası bir davranışa karşılık verilirse çocuk o davranışla mola alabileceğini öğrenebilir; mola da ceza olarak geri alınmasın. Hata yapınca ya da huysuzlanınca “mola yok” demeyin.
- Çocuğun yanında boş yer olsun: zıplama, ayı yürüyüşü ve kedi kartları için bir kol boyu açık alan, ağaç kartı için tutunacağı bir duvar ya da sandalye. Kaygan çorapla yapılan hareketlerde düşme olabilir; çorapsız ya da kaymaz zeminde yapın. Bu öğüt kaynaklardan değil, bizdendir.
- Çocuk her turda hemen mola istiyorsa işi küçültün (tek yönerge, daha kısa bir iş). Sürerse öğretmenle konuşun. DrSensory’ye göre hareket molaları dikkate ve derse katılıma yardım edebilir; düşünme becerisini ya da sınav puanını artırdıkları gösterilmemiştir.
Beşiktaş kılavuzu özel öğrenme güçlüğü olan çocuklar için yazılmıştır; her çocuğa uyacağını söylemiyoruz. Ödev yapmak istemeyen çocuk için ödev rehberine da bakın. İşlerin sırasını resimle göstermek istiyorsanız çalışma sırası kartları vardır; kartlardan biri “Mola”dır.
Kaynaklar
- Beşiktaş Rehberlik ve Araştırma Merkezi (2013). Özel öğrenme güçlüğü: öğretmenler için rehber (24 sayfa), Silifke Rehberlik ve Araştırma Merkezinin sitesinde. Sayfayı açın
- DrSensory (2026). Printable movement break cards (öğretmenler için sayfa; ABD): kart düzeni ve hareket molası öğütleri için; kartları alınmadı, hareketler bizim. Sayfayı açın