Yaz tatilinde okuma: birinci sınıftan ikinci sınıfa geçerken

2027 yaz tatili

MEB’in 2026-2027 çalışma takvimine göre eğitim öğretim yılı 25 Haziran 2027 Cuma günü tamamlanıyor. Yaz tatili bu tarihten sonra başlar. Yeni yılın ilk gününü MEB’in yeni takvimi açıklayacak; bu sayfadaki tarihleri o zaman güncelleriz. MEB 2026-2027 takvimini 13 Haziran 2026’da duyurmuştu.

Tatilde okuma geriler mi?

Yaz tatilinde okuma kaybını inceleyen 15 makalenin bir derlemesi, ilkokul çocuklarının okumada geriye gidebildiğini ve bunun ailenin gelirine göre değiştiğini bildiriyor; düşük gelirli ailelerin çocuklarında kayıp daha belirgindi. Aynı derleme, makalelerden birinin (43 okulun verisi) öğrencilerin okuma düzeyinin tatilde genellikle korunduğunu ya da yükseldiğini bulduğunu da yazıyor. Yani bir çocuğun mutlaka geriye gideceği söylenemez.

Türkiye’den bir örnek: Afyonkarahisar’da bir köy okulunda 26 birinci sınıf öğrencisi tatilden önce ve okullar açıldıktan sonra, okullar açıldığı ilk hafta aynı okuma testiyle ölçüldü. Tatilden önce iki grup da çok hata yapıp az anlayan düzeydeydi. Yaz boyunca öğretmen gözetiminde ve evde kitap okuyan 12 çocuk, ikinci ölçümde bir yetişkinin desteğiyle okuyup anlayabilen düzeye çıktı. Hiç okumayan 14 çocuğun puanları düştü. Çalışma küçüktür; çocuklar programa kendi istekleriyle katıldı ve çalışma tek bir okulda yapıldı.

Araştırmacılar böyle programlar için şunları öneriyor: çocuğa okuyacağı kitabı seçtirmek, öyküyle birlikte bilgi kitabı ve şiir de vermek, tekrarlı okuma, eşli okuma ve koro okuma gibi okuma biçimlerini kullanmak.

Tatilde ne yapmalı?

MEB, 2024’te yarıyıl tatili için öğretmenlerden test çözme ve özet çıkarma gibi tek bir alana yönelten ev ödevleri vermemelerini istedi. Aynı yazı, tatilde kitap okumanın, film izlemenin, tiyatroya, müzeye ve tarihî yerlere gitmenin teşvik edilmesini istiyor. Bu yazı yarıyıl tatili içindir; aynı anlayışı yaz tatilinde de uygulayabilirsiniz: okumayı tatilin bir parçası yapın, tek iş yapmayın.

• Aynı kısa metni birkaç gün okuyun. Önce birlikte, sonra sizin ardınızdan, en sonda çocuk tek başına okusun. İlkokul programı tekrarlı, yankılayıcı (ardından okuma), eşli ve koro okumayı Türkçe dersinde kullanılacak okuma biçimleri arasında sayar.
• Çocuk seçsin. Kütüphaneden ya da evden kısa kitaplar, şiirler, bilgi kitapları seçsin. Araştırmacıların önerisi budur: seçtiği kitabı daha istekle okur.
• Çocuğu okurken dinleyin. Anne babaların çocuğu okurken dinlediği araştırmalarda okuma ilerledi. Evde çocuğumla okumayı nasıl çalışmalıyım?
• Bir iki sözcük yazdırın. Söylediğiniz sözcüğü yazsın, sonra size okusun: evde dikte nasıl yapılır?
• Hızı hedef yapmayın. Program akıcı okumanın hızlı okuma olmadığını yazar ve hızlı okutmaya dönük etkinlikleri önermez.

Ne kadar çalışmalı?

Bu yazının dayandığı çalışmalar tatilde günde kaç dakika okunması gerektiğini söylemiyor. Düzenli çalışma için evde çalışma yazısındaki sıklık önerisine bakın: okulların destek programlarına bakan bir İngiliz incelemesi haftada dört beş gün düzenli çalışmayı en iyi bulmuş. Tatil paketi her güne bir sayfa verir; haftada dört beş sayfayı yapmak bu sıklığa uyar.

Sitedeki hangi kâğıtlar yardım eder?

• Tatil paketi. On günlük takvim ve her güne bir sayfa: sözcük, cümle, metin ve dikte. Bütün harfleri öğrenen çocuk için 5. grubu seçin; henüz öğrenmediyse öğrendiği son grubu seçin. Paketi hazırlayın
• Seçtiğiniz harflerle bir kâğıt. Bir harfte ya da heceleri birleştirmede takılıyorsa yalnızca o harflerle çalışma kâğıdı hazırlayın. Harfleri seçin
• Zorlandığı yer. Heceyi ters okuyorsa ya da sözcüğü tahmin ediyorsa bu yazıya bakın.

Ortaokul programı yaz tatilinde ailece bir kitap okunmasını ister; ilkokul programında böyle bir cümle yok. İsterseniz bunu kendi tatil planınıza alabilirsiniz.

Eylülde

İkinci sınıf programı her dönemin ilk haftasını bir önceki dönemin hatırlatmasına ve genel tekrarına ayırır. Yani çocuk, okul açıldığında hemen yeni konuya geçmez; bir hafta tekrar yapılır.

1. Çocuğunuzu birkaç gün dinleyin. Harfleri tanıyor mu, heceleri birleştiriyor mu, kısa bir metni okuyor mu? Takıldığı basamağı bulmak için Çocuğum okuyamıyor, ne yapmalıyım?
2. Öğretmenle konuşun. Okulun randevu sistemini kullanın ve çocuğun okumasını sorun. Öğretmenle ne zaman konuşmalı?
3. Yetiştirme programını bilin. MEB’in İlkokullarda Yetiştirme Programı (İYEP) ikinci sınıfta ilk okuma yazma öğretimine odaklanır. Programa alınacak çocukları MEB’in uyguladığı bir belirleme aracı ve okulun komisyonu belirler.