Çocuğum heceyi ters okuyor ya da sözcüğü tahmin ediyor
Bazı çocuklar ka hecesini “ak” diye okur, sözcüğün ilk hecesini görünce gerisini tahmin eder ya da uzun bir sözcükte takılır. Bu yazı her birinde evde ne yapabileceğinizi anlatır.
Okuma yazmayı yeni öğrenen çocukların anne babaları için
Kısaca
- Çocuk parmağını harflerin altında soldan sağa gezdirsin; önce ilk harfin sesini, sonra ikincisini söyleyip ikisini birleştirsin.
- Tahmin ettiğinde sözcüğü sesleriyle yeniden okusun, sonra cümleyi baştan okuyup anlamlı mı diye baksın.
- Uzun sözcükte hece hece ilerleyin: önce ilk hece, sonra ikincisi, en sonda bütün sözcük.
Heceyi ters okuyorsa
Çocuk ka hecesini “ak”, na hecesini “an” diye okuyabilir. Okurken harflerin sırasını izlemesi gerekir: önce soldaki, sonra sağdaki.
- Parmakla soldan sağa gidin. Çocuk parmağını ilk harfin altına koysun ve sesini söylesin, sonra parmağını sağdakine kaydırsın. ABD Eğitim Bakanlığının okuma rehberi de sesleri en soldaki harften başlayıp sağa doğru söyletmeyi, sonra birleştirmeyi önerir.
- İki kartla farkı gösterin. İki küçük kâğıda a ve n yazın. Önce a solda olsun: an. Sonra kartların yerini değiştirin: na. Ders kitabında da harf kartları yan yana gelerek hece olur.
- Sözcükle bitirin. Doğru okuduğu heceyle bildiği bir sözcüğü okuyun: ka, kale.
Sözcüğü tahmin ediyorsa
Bazı çocuklar sözcüğün ilk hecesini ya da yanındaki resmi görünce gerisini tahmin eder: ka hecesini görüp “kalem” der. Okuma rehberi, öğretmenlerden bu tahmin alışkanlığını desteklememelerini ister, çünkü ilk harfe ya da resme bakarak tahmin etmek daha zor metinlerde işe yaramaz.
- Bildiği parçayı buldurun. “Bu sözcükte bildiğin bir hece var mı?” diye sorun. Bulamazsa bildiği harfleri gösterin.
- Sesleriyle okusun. Sözcüğü baştan sona, hece hece okusun. Takılırsa her heceyi birlikte okuyun.
- Cümleyi yeniden okusun. “Bu cümle anlamlı mı?” diye sorun. Anlamsızsa yanlış okuduğu sözcüğü birlikte bulun.
- Resmi bir süre kapatın. Resimli bir sayfada sözcüğü önce resme bakmadan okusun; resme sonra birlikte bakın.
Çocuk sözcükleri ezberden okuyor olabilir mi? Ezberden mi okuyor, nasıl anlarsınız?
Uzun sözcükte takılıyorsa
Okuma rehberi, uzun sözcükte çocuğa bildiği parçayı, örneğin ilk heceyi söyletmeyi, sonra sıradaki heceye geçmeyi ve en sonda bütün sözcüğü okutmayı önerir.
ka kale kalemi kalemini
Sözcüğü yanlış yerlerden bölüyorsa (“kal-em-i-ni”) heceleri birlikte okuyun: ka-le-mi-ni. Kelime kâğıdında her sözcüğün heceleri ayrıca yazılıdır.
Ne zaman öğretmenle konuşmalı?
Haftalarca birlikte çalıştığınız hâlde bu yanlışlar azalmıyorsa öğretmeniyle konuşun.
Kelime kâğıdında sözcükler hecelerine ayrılır ve resim yoktur; çocuk sözcüğü ancak okuyarak bilir.
Kelime kâğıdı hazırlayınDiğer yazılar
- Çocuğum yazıyor ama okuyamıyor Harfleri güzel yazan ama okuyamayan çocuk: kopya etmek ile okumak arasındaki fark.
- Çocuğum b ile d’yi karıştırıyor Bu karışıklık neden çok görülür, iki harf evde nasıl ayırt ettirilir?
- Çocuğum r, l ya da k sesini söyleyemiyor Çocuklar bu sesleri hangi yaşta söyler, okumayı etkiler mi, Türkiye’de nereye başvurulur, evde ne yapılır?