Batu’nun içindeki iki sesi ayırın: “alsam mı?” derken hızlı, “ama bu doğru mu?” derken yavaş okuyun. İkinci durakta çocukların birbirini dinlemesini isteyin.
Çocuklar söylemek istediğini elini kaldırarak belirtsin, sırasını beklesin.
- para üstü
- : alışverişte verilen paranın artan kısmı
- vicdan
- : insanın içindeki doğruyu yanlıştan ayıran ses
Okulun kantini teneffüste kalabalıktı. Batu kuyrukta sırasını bekliyordu. Cebinde yalnızca on lira vardı. Bir tost ile bir meyve suyu almak istiyordu. İkisi sekiz lira tutuyordu.
Kantinin camlı dolabında renk renk bisküviler, taze simitler ve sıcak tostlar diziliydi. Koridorda buram buram yemek kokusu vardı. Batu sabahtan beri bu tostun hayalini kuruyordu.
Sıra ona geldi. Kantinci amca işi acele yapıyordu. Batu on lirayı uzattı. Amca ona para üstü olarak iki tane yirmi liralık verdi.
Batu parayı sayarken kantinci amcanın ne kadar yorgun göründüğünü fark etti. Amca sabahtan beri yüzlerce çocuğa hizmet etmişti ve gözlerinin altı koyulaşmıştı.
Batu eline baktı. Para üstü iki lira olmalıydı ama amca ona kırk lira vermişti. Kalbi hızla çarptı. “Kimse görmedi,” diye düşündü. “Bunu cebime koysam kimse anlamaz.”
Tostunu ve meyve suyunu aldı. Ama yürürken yirmi liralıklar elini yaktı. Bir yandan sevinmişti. Bir yandan da içinde bir ses konuşuyordu: “Bu para senin değil.” Bu sese vicdan denir.
Koridordan geçen çocukların kahkahaları, onun içindeki huzursuzluğu daha da büyüttü. Başkaları rahatça eğlenirken kendisinin yüreğinde bir taş varmış gibi hissediyordu.
Sınıfa giderken arkadaşı Sude’yi gördü. “Neyin var?” diye sordu Sude. Batu parayı gösterdi. “Amca bana fazla verdi,” dedi. “Ne yapayım bilmiyorum.”
Sude biraz düşündü. “Ya amca akşam kasasını sayınca eksik çıkarsa?” dedi. “Belki de kendi cebinden ödeyecek.”
Batu hemen geri döndü. Kantinci amcaya paraları uzattı. “Bana fazla verdiniz,” dedi. Amca şaşırdı, sonra yüzü yumuşadı. “Çok doğru olmuşsun yavrum. Sağ ol.”
Batu sınıfa dönerken içi hafiflemişti. Elinde yalnızca kendi tostu vardı, ama kendini çok zengin hissediyordu.
Öğrenme çıktıları (MEB İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, 2026, 3. sınıf, s. 113): T.D.3.2 c, T.D.3.2 ç, T.D.3.2 ğ, T.D.3.2 h, T.D.3.3 c, T.D.3.3 b, T.D.3.1 ç.