ilkokuma

Çocuğum okula gidemedi: kaçırdığı harfleri nasıl yetiştiririm?

Çocuğunuz hastalık ya da başka bir nedenle birkaç gün ya da hafta okula gidemediyse iki sorunuz olur: kuralı ne söylüyor, çocuk neyi kaçırdı? Bu yazı yönetmeliğin ilkokul için yazdıklarını, sınıfın hangi hafta hangi harfi öğrendiğini ve evde günde 10 dakikayla nasıl yetişeceğinizi anlatır.

Okuma yazmayı yeni öğrenen çocukların anne babaları için

Kısaca

  • Yönetmelik şöyle der: “Okula gelmeyen öğrencinin devamsızlığı tam gün, diğerleri yarım gün sayılır.” Özür belgesini ya da yazılı veli beyanını özür gününü izleyen en geç 3 iş günü içinde okula verirsiniz.
  • İlkokul için yönetmelikte devamsızlığın gün sayısına bağlı bir kalma sınırı yoktur. Bir dönem hiç okula gitmeyen çocuk ise ayrı bir kuralla sınıf tekrarı yapar.
  • Önce öğretmene hangi harflerin işlendiğini sorun, sonra çocuğun bilmediği ilk harften başlayın. Günde 10 dakika, haftada beş gün yeter.

Yönetmelik ilkokulda devamsızlık için ne diyor?

Kural, Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 18. maddesinin üçüncü fıkrasındadır. Fıkranın 28 Temmuz 2026’ya kadar değişmiş hâli geçerlidir. Sizi ilgilendiren cümleler:

  • “İlköğretim kurumlarında öğrencilerin okula devamları zorunludur.” Devam zorunludur; mazeret olduğunda uygulanacak yol aşağıdaki maddelerde yazılıdır.
  • “Okula gelmeyen öğrencinin devamsızlığı tam gün, diğerleri yarım gün sayılır.” Çocuk bir gün hiç gitmezse tam gün, o gün derslerin yalnızca bir kısmına girmezse yarım gün yazılır.
  • “Öğrencinin devamsızlık yaptığı süreye ilişkin özür belgesi veya yazılı veli beyanı, özür gününü takip eden en geç 3 iş günü içinde okul yönetimine velisi tarafından verilir ve e-Okul sistemine işlenir.” Yani doktor raporu şart değildir; yazılı veli beyanı da olur. Aynı maddenin devamı: “Zorunlu hâllerde özür belgesinin teslim süresi okul yönetimince 20 iş gününü aşmamak üzere uzatılabilir.”
  • “Öğrencinin geçerli mazereti ve velinin başvurusu üzerine okul yönetimi tarafından bir eğitim ve öğretim yılı içerisinde öğrenciye 15 güne kadar izin verilebilir.” Aile gezisi gibi önceden bilinen bir yokluk için okula önceden başvurun. İzin “verilebilir” der; vermek okul yönetiminin kararıdır.
  • “Özürsüz devamsızlığı 5, 10 ve 15 güne ulaşan öğrencilerin durumları veliye posta, bilgi ve iletişim araçlarıyla veya kısa mesaj yolu ile bildirilir.” Madde yalnızca özürsüz günleri sayar; özrünü yukarıdaki yolla bildirdiğiniz günler bu sayıya girmez.

Bulaşıcı hastalıkta fıkra şunu der (madde 18/4): “Bulaşıcı bir hastalık nedeniyle okula devam edemeyen çocuklar, sakınca olmadığına ilişkin sağlık kuruluşlarından alınacak rapor ile kuruma devam edebilirler.” Sağlık kurulu raporuyla okula devam etmesi uygun görülmeyen çocuklar için de madde 32/3 der: “raporları süresince izinli sayılırlar. Bu sürenin bitiminde öğrencilerin okula devamları sağlanır.” Aynı fıkra, bu öğrencilerin okula döndüklerinde devam edemedikleri döneme ait derslerden sınava alınacağını da yazar.

Gün sınırları: internetteki 10, 20 ve 30 gün

İnternetteki özetlerde 10, 20 ya da 30 günlük devamsızlık sınırları geçer ve özetler birbirini tutmaz. Yönetmeliğin ilkokul için yazdığı metinde böyle bir sınır yoktur; 20 günlük sınır ortaokul maddesindedir. “Eğitim ve öğretim yılında özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapanlar” cümlesi madde 31’in ikinci fıkrasındadır ve fıkranın başlığı “Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında”dır. 30. gün de bir sınır değildir; yalnızca üç grup (sürekli tedavi ya da organ nakli gerektiren hastalığı olanlar, tam zamanlı kaynaştırma öğrencileri ve koruma altındaki çocuklar) için velinin yeniden bilgilendirildiği ve çocuğun okula devamının istendiği gündür. 5, 10 ve 15. günler de bildirim günleridir, sınav ya da geçme günleri değil.

İlkokul için asıl kural madde 31’in birinci fıkrasındadır: “Okula hiç devam etmeyen öğrenciler ... ile bu Yönetmeliğin 27 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen mazeretler dışında okula en az bir dönem devam etmeyen öğrencilere sınıf tekrarı yaptırılır.” Yani sınıf tekrarını getiren, belirli bir gün sayısı değil, bir dönem boyunca hiç gitmemektir; 27. maddenin beşinci fıkrası, yurt dışında bulunma, sağlık durumu ya da tutukluluk nedeniyle okula devam edemeyen ve en az bir dönem puanı almış öğrencilerin başarısının okula devam edenler gibi değerlendirileceğini yazar. Sınıf tekrarının tamamı için sınıf tekrarı yazısına bakın.

Kaçırdığı haftalarda hangi harfler öğretildi?

Aşağıdaki liste, Millî Eğitim Bakanlığının 2026-2027 birinci sınıf Türkçe taslak yıllık planındaki haftaları gösterir. Çocuğunuzun okulda olmadığı tarihleri bulun; o satırlardaki harfleri sınıf o hafta öğrendi. Her satırdaki bağlantı, o haftaya kadar öğretilen bütün harfleri işaretlenmiş olarak çalışma kâğıdı sayfasını açar. Eski harfler de işaretlidir, çünkü hece ve sözcükler tüm bildiği harflerden kurulur.

Beş grup şu haftalarda tamamlanır: 1. grup 7. haftada, 2. grup 11. haftada, 3. grup 13. haftada, 4. grup 15. haftada, 5. grup 17. haftada. Birinci hafta harf yoktur; çocuklar dinleme, boyama ve çizgi çalışması yapar. 18. hafta tekrar haftasıdır, yeni harf yoktur: 29 harfin hepsi 17. haftaya kadar öğretilmiş olur. 5. haftada i ve 13. haftada ç haftanın son iki saatinde tanıtılır, ertesi hafta tam öğretilir; liste harfleri tam öğretildikleri haftada gösterir.

Bu liste Bakanlığın taslak planıdır ve her sınıf ona tam uymaz. Program grup sürelerini öneri olarak verir; öğretmen bu süreleri sınıfına göre değiştirebilir. Çocuğunuzun sınıfı bir hafta önde ya da geride olabilir, o yüzden listeyi öğretmenin söylediğiyle karşılaştırın. Her haftanın ayrıntılı planı haftalık plan sayfasındadır. Tarihler 2026-2027 ders yılına aittir; başka bir yılda harflerin sırası aynı kalır, haftaların tarihi değişir.

Günde 10 dakikalık yetişme planı

Kaçırdığınız harfleri bir günde toplu öğretmeye çalışmayın. Bu plan bizim önerimizdir ve Bakanlığın programındaki çalışma sırasını izler: önce ses, sonra yazış, sonra hece ve sözcük. Haftada beş gün, her gün aynı saatte yapın. İngiltere’deki Education Endowment Foundation’ın derlemesine göre, belirli öğrencilere yönelik ses-harf çalışmasında haftada dört beş düzenli seans, 14 haftaya kadar, en başarılı yapı göründü.

  1. Sesi dinleyin (2 dakika). Çocuğun bilmediği ilk harften başlayın. Harfin adını değil sesini söyleyin. Ünlüyü tek başına söyleyebilirsiniz. Ünsüzü tek başına söylemeyin; yalnızca harfi yazarken söylenir. Ünsüzü bir ünlüyle birlikte söyleyin. Sesler nasıl söylenir?
  2. Harfi yazdırın (3 dakika). Harfi önce küçük, sonra büyük yazdırın. Tırnaksız dik temel harf kullanılır. Harfi iki üç kez yazsın; yazarken sesini söylesin.
  3. Hece ve sözcük okutun (3 dakika). Önce kapalı heceler, sonra açık heceler: an, sonra na. Ardından bu harflerle kurulan sözcükler. Birinci grupta cümle okutmayın; program cümle ve metinden ikinci gruptan itibaren söz eder. Yukarıdaki bağlantıdan hazırladığınız kâğıttan okutun. Harfleri birleştirme
  4. Siz dinleyin, o okusun (2 dakika). Çocuk kâğıttan okurken yanında oturun. Takıldığında sözcüğü söylemeyin; bildiği parçayı buldurun. Sonunda çabasını övün: “Bugün bir harf daha öğrendin.” Evde çalışma adımları

Bir günde bir yeni harften fazlasını öğretmeyin. Çocuk birkaç harf kaçırdıysa harfleri günlere yayın; her gün yeni harfin yanında bir önceki günün harfini de çalışın. Sınıf bu arada yeni harflere geçer; evdeki çalışma yalnızca geride kalanları yetiştirir. Çocuk yorgunsa ya da hastalıktan yeni çıktıysa süreyi kısaltın.

Öğretmenle konuşun

Dönüşte öğretmene kısa bir mesaj gönderin ya da randevu alın. MEB’in 2026-2027 genelgesi veli görüşmelerinin Okul Randevu Sistemi ile yapılmasını ister. Üç şeyi sorun:

  1. Çocuğum yokken hangi harfler işlendi? Tablodaki sırayı öğretmenin söylediğiyle karşılaştırın.
  2. Yetişmesi için sınıfta ne yapacaksınız, evde ne yapmamı istersiniz? Okulda yetiştirme olabilir: yönetmelik, “ilkokullarda bazı derslerden yetersizliği görülen öğrenciler için yetiştirme kursu veya programları uygulanır” der (madde 33/2).
  3. Bir iki hafta sonra nasıl bakacağız? Çocuğun hangi harflerle hangi sözcükleri okuyabildiğine bir tarihte birlikte bakın.

Görüşmeye çocuğun yazdığı bir kâğıdı götürün. Nasıl konuşacağınız için öğretmenle ne zaman ve nasıl konuşulur? yazısına bakın.

Kaçırılan bölüm büyükse

Çocuk birkaç hafta ya da daha uzun süre okula gidemediyse ve her gün 10 dakika yetmiyorsa, harfleri sıfırdan, her gün bir dersle yeniden gören bir kurs vardır: 12 haftalık telafi kursu. Kurs, çocuğun düzeyini bulan bir okuma kontrolüyle başlar ve çocuğun sınıfına değil bildiği harflere göre ilerler. Okuma kontrolü çocuğun hangi harfe kadar bildiğini gösterir.

Kaçırdığı haftaya kadar öğretilen harflerle bir kâğıt hazırlayın; çocuk yalnızca bildiği harfleri okur.

Harfleri seçin

Kaynaklar

  1. Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 26 Temmuz 2014, sayı 29072; değişiklikleriyle birlikte (son değişiklik 28 Temmuz 2026, sayı 33323), madde 18/3 ve 18/4, 31/1 ve 31/2-b, 32/3, 33/2. mevzuat.gov.tr
  2. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2026). İlkokul Türkçe Dersi 1. Sınıf Taslak Çerçeve Yıllık Plan, 2026-2027. tymm.meb.gov.tr
  3. Millî Eğitim Bakanlığı (13 Haziran 2026). 2026-2027 eğitim öğretim yılı çalışma takvimi (haber). meb.gov.tr
  4. Millî Eğitim Bakanlığı (2026). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, s. 8 ve 12-14. mufredat.meb.gov.tr
  5. Education Endowment Foundation. Teaching and Learning Toolkit: Parental engagement ve Phonics (Birleşik Krallık; İnternet Arşivi kopyası, Ekim 2026), “Phonics”. web.archive.org
  6. Millî Eğitim Bakanlığı (19 Ağustos 2026). 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler, Genelge 2026/70, madde 30. meb.gov.tr

Bu sayfa en son 11 Kasım 2026 tarihinde kaynaklarıyla karşılaştırıldı.

Diğer yazılar

Bütün yazılar (43)