Birleştirilmiş sınıf için kendi başına çalışma paketi

Neden öğretmenli ve ödevli saatler var?

MEB kararı birleştirilmiş sınıfta dersleri ikiye ayırır: “Birleştirilmiş sınıflarda dersler, öğretmenli ve ödevli olarak gerçekleştirilir.” Öğretmen bir grupla ilgilenirken öbür grup ödevli saatte kendi başına çalışır. Kararın bir başka cümlesi: “Birleştirilmiş sınıflardaki öğretimin başarısı önemli ölçüde ödevli geçen derslerde öğrencilerin kendi kendine yaptıkları çalışmalara bağlıdır.”

Kayseri çevresindeki köylerde birinci sınıf öğretmenleriyle yapılan bir araştırmada (Kaya ve Taşdemirci, 2005) birleştirilmiş sınıf öğretmenleri “ilk okuma yazma öğretimine yeteri kadar zaman ayrılamaması”nı, öğrencilerin kendi çalışmasının yeterince denetlenememesini ve araç gereç eksikliğini bağımsız sınıf öğretmenlerinden daha sık sorun saydı (beşli ölçekte ortalamalar: zaman 3,54 ve 2,53, kendi çalışmasının denetimi 3,63 ve 2,67, araç gereç 4,23 ve 3,13). Bu bir öğretmen görüşü anketidir; çocukların okumasını ölçmez.

Zonguldak’ta altı öğretmenle yapılan bir odak grup görüşmesinde bir öğretmen şöyle diyor: “Örneğin 1. sınıftaki çocuğa ödev verdiniz. Çocuğun onunla kendisi uğraşması gerekiyor. Sonra 4’lere anlatıyorsun. Çocuk kendi başına nasıl yapacak şimdi.” (Özdemir, Özdemir ve Gül, 2020). Bu paket o saatte çocuğun elinde ne olacağı sorusuna bir yanıt vermeye çalışır.

Otuz saniyede kontrol

MEB kararı çalışmanın görülmesini ister: “Ödevli derslerde verilen çalışmaların, amacına ulaşıp ulaşmadığını belirlemek amacıyla, mutlaka değerlendirilmesi gerekmektedir.” Karar, geri bildirim alamayan çocukta yanlış öğrenmelerin oluşacağını da söyler.

Önerimiz: kâğıtları toplayın, cevap sayfasını yanınıza alın. Her kâğıtta önce “Bitirdim” kutusuna, sonra bir ya da iki satıra bakın; doğruysa altındaki öğretmen kutusunu işaretleyin. Yanlış bir yer görürseniz kızmadan yanına noktayla işaret koyun ve öğretmenli saatte birlikte düzeltin. Cevap sayfası seçili gelir; istemezseniz kutuyu kaldırın.

Çocuk erken bitirirse ya da başlayamazsa

Çelik Kırtan, Efendioğlu ve Karaçoban (2022) öğretmenlerin, “diğer grupla ders işlerken, ödevli saatte çalışan öğrenciler tarafından dersinin bölündüğünü” söylediğini yazar. Bu yüzden bitirenin ve takılanın ne yapacağını ilk gün birlikte kararlaştırın.

Erken bitiren çocuk için okuma sayfaları ve metinleri hazırdır. Kâğıt çocuğa zor geliyorsa Yenile’den önce harf grubunu bir aşağı seçip paketi yeniden yazdırın; öğrenmekte zorlanan çocuklar için ayrı bir sayfamız var.

Okuma metinleri · Tekrar okuma · Telafi kursu için kâğıtlar · Okumada zorlanan çocuk

Bu sayfa neleri yapmaz?

Okumayı öğretmez; öğretmenin yerini tutmaz. Kâğıtların birinci sınıf çocuklarının okumasını artırdığını gösteren bir çalışma bulamadık, bu yüzden artırdığını söylemiyoruz. Çocuğun yaptığını da kendisi denetlemez: bunu siz yaparsınız.

Yıldız ve Köksal (2009) Ankara’da birleştirilmiş sınıf okutan 97 öğretmene anket uyguladı. Kitaplar için öğretmenlerden bir kısmı birinci sınıf kitaplarının ayrı olmasını istedi (yanıt verenlerden 7’si); yazarlar da birleştirilmiş sınıflar için ders kitabı, çalışma kitabı ve öğretmen kılavuzu hazırlanmasını önerdi. Bu sayfa bir kitap değildir; yalnızca yazdırılabilir günlük kâğıtlardır.