Eş anlamlı sözcükler
3. sınıf
Aynı şeyi anlatan, anlamları aynı ya da çok yakın olan sözcüklere eş anlamlı sözcükler denir: küçük ile ufak, hediye ile armağan gibi. Bu sayfada 60 çift var. Çocuk kartlarla oynar, sözcükleri eşleştirir, altı çizili sözcüğün yerine kullanabileceği sözcüğü yazar ve kısa bir metinde eş anlamlı sözcükleri bulur. Aşağıdan istediğiniz sayfaları işaretleyin ve yazdırın.
Anne babalar ve öğretmenler için
Adı Soyadı: Tarih:
Eş anlamlıları eşleştirelim
Eş anlamlı sözcükleri bir çizgiyle birleştirelim.
Eşleştirme 1
Adı Soyadı: Tarih:
Eş anlamlıları eşleştirelim
Eş anlamlı sözcükleri bir çizgiyle birleştirelim.
Eşleştirme 2
Adı Soyadı: Tarih:
Eş anlamlıları eşleştirelim
Eş anlamlı sözcükleri bir çizgiyle birleştirelim.
Eşleştirme 3
Adı Soyadı: Tarih:
Eş anlamlısını yazalım
Altı çizili sözcüğün eş anlamlısını kutudan seçip yazalım.
- Bahçede küçük bir kedi gördüm. Eş anlamlısı:
- Dedem bize büyük bir karpuz getirdi. Eş anlamlısı:
- Kardeşim hızlı koşup topu yakaladı. Eş anlamlısı:
- Teyzem doğum günümde bana güzel bir hediye verdi. Eş anlamlısı:
- Öğretmenin sorusuna doğru yanıt verdim. Eş anlamlısı:
- Hediyeyi görünce çok sevinç duydum. Eş anlamlısı:
- Yeni yıl için bir amaç belirledim. Eş anlamlısı:
- Ödevimde bir hata yaptım. Eş anlamlısı:
- Köyün yanından geniş bir ırmak geçiyor. Eş anlamlısı:
- Dedemin yaşadığı şehir çok kalabalık. Eş anlamlısı:
Eş anlamlısını yazma 1
Adı Soyadı: Tarih:
Eş anlamlısını yazalım
Altı çizili sözcüğün eş anlamlısını kutudan seçip yazalım.
- Matematik dersinde bir sorun çözdük. Eş anlamlısı:
- Bu haber hepimize ümit verdi. Eş anlamlısı:
- Kedinin tüyleri siyah. Eş anlamlısı:
- Gece olunca sokak sessiz oldu. Eş anlamlısı:
- Bu saat dedemden kalan değerli bir hatıradır. Eş anlamlısı:
- Okul, yoksul çocuklara kitap gönderdi. Eş anlamlısı:
- Karga zeki bir kuştur. Eş anlamlısı:
- Spor yapınca beden güçlenir. Eş anlamlısı:
- Dedem bana güzel bir öğüt verdi. Eş anlamlısı:
- Bu cümledeki her sözcük anlamlıdır. Eş anlamlısı:
Eş anlamlısını yazma 2
Adı Soyadı: Tarih:
Eş anlamlısını yazalım
Altı çizili sözcüğün eş anlamlısını kutudan seçip yazalım.
- Heyecanlanınca yürek hızlı çarpar. Eş anlamlısı:
- Ödev yapmak için yeterli vakit var. Eş anlamlısı:
- Pazarcı amca çok kibar biriydi. Eş anlamlısı:
- Anlattığın olay doğru mu? Eş anlamlısı:
- Halterci güçlü bir sporcudur. Eş anlamlısı:
- Komşunun sevimli bir köpeği var. Eş anlamlısı:
- Bu müzenin ünlü bir tablosu var. Eş anlamlısı:
- Kahramanlar yurt için savaştı. Eş anlamlısı:
- Bu çalışma bize çok fayda sağladı. Eş anlamlısı:
- Bu yiyecek vücudumuza yararlıdır. Eş anlamlısı:
Eş anlamlısını yazma 3
Adı Soyadı: Tarih:
Metinde eş anlamlıları bulalım
Metni okuyalım. Metindeki dört eş anlamlı sözcük çiftini tabloya yazalım.
Doğum günü
Doğum günümde arkadaşım bana bir hediye getirdi. Armağanın içinde ufak bir kutu vardı. Kutudan küçük bir kitap çıktı. Kitapta kısa bir yolculuk anlatılıyordu. Seyahat eden çocuk çok şey öğreniyordu. Kitabı çabuk okudum. Annem hızlı okuduğumu söyledi.
Bulduğumuz sözcük çiftleri
| 1. | – | ||
| 2. | – | ||
| 3. | – | ||
| 4. | – |
Bulduğumuz çiftlerden biriyle kendi cümlemizi yazalım
Metin 1
Adı Soyadı: Tarih:
Metinde eş anlamlıları bulalım
Metni okuyalım. Metindeki dört eş anlamlı sözcük çiftini tabloya yazalım.
Fen dersinde
Fen dersinde öğretmenimiz bir soru sordu. Ben yanıtı hemen buldum. Arkadaşım da aynı cevabı verdi. Öğretmenimiz nedenini sordu. Sebebini anlattık. Amacımız bütün soruları doğru yapmaktı. Bu hedefe ulaştık. Bir tek hata yaptım. O yanlışı birlikte düzelttik.
Bulduğumuz sözcük çiftleri
| 1. | – | ||
| 2. | – | ||
| 3. | – | ||
| 4. | – |
Bulduğumuz çiftlerden biriyle kendi cümlemizi yazalım
Metin 2
Adı Soyadı: Tarih:
Metinde eş anlamlıları bulalım
Metni okuyalım. Metindeki dört eş anlamlı sözcük çiftini tabloya yazalım.
Teyzemin şehri
Teyzem büyük bir şehirde yaşıyor. Bu kent bir ırmağın kenarında kurulmuş. Nehir sakin akıyor. Akşamları ortalık sessiz oluyor. Teyzem bize hep yardım eder. Her konuda destek olur.
Bulduğumuz sözcük çiftleri
| 1. | – | ||
| 2. | – | ||
| 3. | – | ||
| 4. | – |
Bulduğumuz çiftlerden biriyle kendi cümlemizi yazalım
Metin 3
Cevaplar: eş anlamlı sözcükler
Eşleştirme 1
- neden – sebep
- yardım – destek
- eksilmek – azalmak
- çoğalmak – artmak
- dilemek – istemek
- demek – söylemek
- gezmek – dolaşmak
- uğraşmak – çalışmak
- açıklamak – anlatmak
- tecrübe – deneyim
Eşleştirme 2
- düşünce – fikir
- sadece – yalnızca
- misafir – konuk
- ulus – millet
- buluş – icat
- aniden – birden
- tekrar – yeniden
- gayret – çaba
- kahraman – yiğit
- yolculuk – seyahat
Eşleştirme 3
- canlı – hareketli
- kaybetmek – yitirmek
- görüntü – manzara
- yarış – yarışma
- festival – şenlik
- araç – taşıt
- çocuk – evlat
- yaşam – hayat
- yapı – bina
- hoca – öğretmen
Eş anlamlısını yazma 1
- 1. ufak
- 2. koca
- 3. çabuk
- 4. armağan
- 5. cevap
- 6. mutluluk
- 7. hedef
- 8. yanlış
- 9. nehir
- 10. kent
Eş anlamlısını yazma 2
- 1. problem
- 2. umut
- 3. kara
- 4. sakin
- 5. kıymetli
- 6. fakir
- 7. akıllı
- 8. vücut
- 9. nasihat
- 10. kelime
Eş anlamlısını yazma 3
- 1. kalp
- 2. zaman
- 3. nazik
- 4. gerçek
- 5. kuvvetli
- 6. şirin
- 7. meşhur
- 8. vatan
- 9. yarar
- 10. besin
Cevaplar: eş anlamlı sözcükler
Metin 1
- hediye – Armağanın
- ufak – küçük
- yolculuk – Seyahat
- çabuk – hızlı
Metin 2
- yanıtı – cevabı
- nedenini – Sebebini
- Amacımız – hedefe
- hata – yanlışı
Metin 3
- şehirde – kent
- ırmağın – Nehir
- sakin – sessiz
- yardım – destek
Bu sayfalar nasıl kullanılır?
Kartlarla oynayın
Kartları kesip karıştırın. Her kartta bir sözcük ve köşede çiftin numarası var; eş anlamlı iki kartın numarası aynıdır. Çocuk bir kart seçer, eş anlamlısını bulur ve ikisini birlikte bir cümlede kullanır. Kartlar zıt anlamlı sözcük kartlarıyla aynı büyüklükte; zıt anlamlı kartlarla karıştırıp “Bu zıt mı, eş mi?” oyunu da oynayabilirsiniz.
Eş anlamlı sözcük aynı değil, yakındır
İki sözcük aynı anlama gelse de her cümleye aynı güzellikte uymayabilir. “Bahçede küçük bir kedi gördüm” ile “Bahçede ufak bir kedi gördüm” aynı şeyi söyler; çocuğa iki cümleyi sesli okutup hangisini daha çok sevdiğini sorun.
Yazarken kullanın
Program üçüncü sınıfta çocuktan yazılarında eş anlamlı sözcükleri kullanmasını ister. Çocuk bir yazı yazdıktan sonra aynı sözcüğü üç kez kullandıysa kartlardan birini seçip sözcüğü değiştirsin.
Programda ne var?
Üçüncü sınıf
«Okuduğu metindeki zıt ve eş anlamlı sözcükleri bulur.» (T.O.3.2.h, s. 118) ve «Yazılarında eş anlamlı sözcükleri kullanır.» (T.Y.3.2.f, s. 124). İkinci sınıf programında eş anlamlı sözcük yoktur; ikinci sınıfta yalnızca zıt anlamlı sözcükler var.
Sözcükler nasıl seçildi?
Sözlükte aynı anlam
Her çiftin iki sözcüğü de TDK Güncel Türkçe Sözlük’te var ve sözlük birini diğerine yönlendiriyor ya da iki sözcüğün anlamını aynı sözcüklerle veriyor. Örneğin sözlükte “nehir” için “ırmak” yazıyor. Eski ya da yalnızca şiirde kalmış sözcükler çiftlere alınmadı.
Ders kitaplarındaki sözcükler
İki sözcük de MEB’in 2. ve 3. sınıf Türkçe ders kitaplarında kendisi ya da düzenli bir biçimiyle geçiyor. Kitaptaki eş anlamlı çiftlerden hızlı-çabuk, yardım-destek, sevinç-mutluluk, hediye-armağan ve fayda-yarar burada da var. Kartlardaki sözcükler dört ile dokuz harfli.
Cümleler ve metinler bu sayfa için yazıldı
Sayfalardaki cümleler ve metinler hiçbir kitaptan alınmadı. Noktalama işaretleri MEB programının üçüncü sınıf için saydığı işaretlerle sınırlı.
Kaynaklar
- MEB, İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (2026): T.O.3.2.h (s. 118), T.Y.3.2.f (s. 124). Eş anlamlı sözcüklerin metinde bulunması ve yazıda kullanılması: s. 121, s. 126. mufredat.meb.gov.tr
- MEB, Türkçe 3. Sınıf Ders Kitabı 1. Kitap (PDF sayfa 128 ve 180): eş anlamlı sözcük çiftleri etkinlikleri. tymm.meb.gov.tr
- TDK, Güncel Türkçe Sözlük: sozluk.gov.tr