Türkü akşamı

3. sınıf

  • Öykü
  • Kış, Aralık
  • Türküler
  • Sesli okuma: yaklaşık 3 dakika
Yetişkine

Türküyü söylemenize gerek yok; yalnızca anlatın. Fikret Dede’nin sazından çıkan sesi anlatırken sesinizi yumuşatın.

Çocuklar söylemek istediğini elini kaldırarak belirtsin, sırasını beklesin.

Okumadan önce yalnızca başlığı söyleyin Başlık “Türkü akşamı”. Sizce bu metinde ne olabilir? Olası yanıt: Bir ailede türkü söylenecek.
Çocuğun bilmeyebileceği sözcükler
türkü
: halkın ezgisiyle söylenen şarkı
saz
: telli, uzun saplı bir müzik aleti

Aylin’in dedesi Fikret Dede, her cuma akşamı evde saz çalardı. Aylin onun yanına oturur, dinlerdi. Dedesinin parmakları tellerde hızla kayardı. Evin içi ezgiyle dolardı.

Fikret Dede, sazını çok severdi ve ona çocuğunu tutar gibi dikkatle bakardı. Sazın kapağını açarken hep yavaş davranır, tellerini önce parmaklarının ucuyla yoklardı.

Bir akşam Fikret Dede çalmayı bıraktı. “Aylin, bir türkü öğrenmek ister misin?” diye sordu. Aylin şaşırdı. “Ben şarkı söylemeyi bilmem ki.”

Dedesi gülümsedi. “Bilirsin. Her çocuk bilir. Önce dinle, sonra beraber söyleriz.” Fikret Dede sazı eline aldı. Çaldı ve eski bir türkü söyledi.

Burada durun Sizce Aylin türküyü nasıl öğrenecek? Olası yanıt: Dedesini dinleyerek, sonra beraber söyleyerek.

Aylin dikkatle dinledi. Türkü, uzak bir köyün öyküsünü anlatıyordu. Sözler yavaş yavaş aklına yerleşti. İkinci seferde dedesiyle birlikte mırıldandı.

Dedesi şarkıyı söylerken gözlerini yarı kapamıştı. Sesi derinden geliyordu ve her kelimeyi özenle söylüyordu. Aylin onun sesinde uzak bir yerin, eski günlerin bir yankısını duydu.

Üçüncüde Aylin sesini yükseltti. Dedesinin sazı ile onun sesi birbirine karıştı. İkisi birlikte bir bütün oldu. Aylin hayatında ilk kez bir türkü söylüyordu.

Türkü bitince Fikret Dede, “Çok güzel,” dedi. “Bu türküyü benden önce dedem söylerdi. Şimdi sen söylüyorsun. Böyle yaşar türküler.”

Aylin söylediği türkünün ne anlama geldiğini artık biliyordu. Bu türkü, bir köyün insanlarının sevincini ve kederini anlatıyordu. Aylin, kendi dilinden söylenen bu ezgiyi çok sevdi.

Burada durun Sizce Aylin bundan sonra ne yapacak? Olası yanıt: Türküyü ailesine söyleyecek, başka türküler öğrenecek.

Aylin ertesi gün türküyü annesine söyledi. Annesi dinleyip gözlerini kapadı. Aylin’in içinde bir gurur duygusu büyüdü. Dedesinden öğrendiği türkü artık onundu.

Öğrenme çıktıları (MEB İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, 2026, 3. sınıf, s. 113): T.D.3.2 c, T.D.3.2 ç, T.D.3.2 ğ, T.D.3.3 c, T.D.3.3 b, T.D.3.1 ç.