Mustafa’dan Mustafa Kemal’e: dinleme metni, 2. sınıf

Yetişkine

Küçük Mustafa’nın okulunu sesinizle merak uyandıracak biçimde okuyun. Soruyu sorarken çocuğun adını Mustafa Kemal’e bağlayın.

Çocuklar söylemek istediğini elini kaldırarak belirtsin, sırasını beklesin.

Okumadan önce yalnızca başlığı söyleyin Başlık “Mustafa’dan Mustafa Kemal’e”. Sizce bu metin neyi anlatır? Olası yanıt: Atatürk’ün adının nasıl değiştiğini.

Çocuğun bilmeyebileceği sözcükler

yüzbaşı: : ordudaki bir rütbe
cumhurbaşkanı: : cumhuriyet ülkesinin başındaki kişi

Atatürk, 1881 yılında Selanik’te doğdu. Selanik, o yıllarda Osmanlı Devleti’nin bir şehriydi. Babasının adı Ali Rıza’ydı. Annesinin adı ise Zübeyde’ydi. Küçükken ona Mustafa derlerdi.

Mustafa okula gitmeyi severdi. Okulunda bir matematik öğretmeni vardı. Öğretmenin adı Mustafa Sabri Bey’di. Aynı zamanda yüzbaşıydı.

Mustafa derslerde dikkatle dinlerdi ve öğretmeninin söylediklerini merakla izlerdi. Bir gün öğretmeni ona yeni bir ad vermeye karar verdi.

Burada durun Sizce öğretmen Mustafa’ya ne yapmış olabilir? Olası yanıt: Ona yeni bir ad vermiş olabilir.

Öğretmen ona yeni bir ad verdi: Kemal. Kemal, “mükemmellik, olgunluk” demektir. Böylece Mustafa’nın adı Mustafa Kemal oldu.

Mustafa Kemal büyüdü ve asker oldu. Kurtuluş Savaşı’nda Türk ordusuna önderlik etti. Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi ve Mustafa Kemal ilk cumhurbaşkanı seçildi. Cumhurbaşkanı, cumhuriyet ülkesinin başındaki kişidir.

Burada durun Sizce Atatürk soyadını nasıl aldı? Olası yanıt: Türkiye Büyük Millet Meclisi verdi.

Sonra, 1934 yılında herkesin soyadı olması için bir kanun çıktı. Türkiye Büyük Millet Meclisi de Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadını verdi.

Atatürk soyadı, Türklerin atası anlamına gelir. Bugün biz ona Mustafa Kemal Atatürk deriz.

Her yıl 10 Kasım’da onu saygıyla anıyoruz. Okullarda onun resimleri asılır, sınıflarda onunla ilgili konuşmalar yapılır.

Öğrenme çıktıları (MEB İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, 2026, 2. sınıf, s. 71): T.D.2.2 ç, T.K.2.2 a, T.D.2.3 b, T.K.2.2 e, T.D.2.1 c.

Okuduktan sonra sorun

Metin ne diyor? Atatürk nerede doğdu? Olası yanıt: Selanik’te.

Metin ne diyor? Mustafa’ya Kemal adını kim verdi? Olası yanıt: Matematik öğretmeni Mustafa Sabri Bey.

Metin ne diyor? Kemal sözcüğü ne anlama gelir? Olası yanıt: Mükemmellik, olgunluk.

Siz ne düşünüyorsunuz? Sizin adınızı kim koydu, adınızın bir anlamı var mı? Olası yanıt: Çocuğun kendi yaşantısıdır: anne, baba ya da bir yakını adını koymuş olabilir.

Konu ne? Bu metin neyi anlatıyor? Olası yanıt: Atatürk’ün çocukluğunu ve adlarının nasıl oluştuğunu.

Sözcüğü bulun Metinde “Bir kanun çıktı” yazıyor. Kanun ne demek olabilir? Olası yanıt: Herkesin uyması gereken yazılı kural.

Anlatın Dinlediğiniz metni baştan sona, olayların sırasına göre anlatır mısınız? Olası yanıt: Önce ne oldu, sonra ne oldu, en sonda ne oldu: üç dört cümle yeter.

Bu metin hangi çıktılara hizmet eder?

T.D.2.2 ç: Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların sonrası hakkında tahminde bulunur.

T.K.2.2 a: Dinlediklerini/izlediklerini ifade ederken ön bilgilerini kullanır.

T.D.2.3 b: Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.

T.K.2.2 e: Dinlediği/izlediği veya okuduğu bir metindeki olayları oluş sırasına göre kendi ifadeleriyle anlatır.

T.D.2.1 c: Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.

MEB İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (2026), 2. sınıf, s. 71. Başlıktan tahmin, “ne oldu?”, “metin ne diyor?” ve sözcük soruları metnin anlaşılıp anlaşılmadığını gösterir; program bunları ayrı bir çıktı olarak adlandırmaz.