Aziz Sancar ve hücrenin onarımı

3. sınıf

  • Bilgi metni
  • Sonbahar, Ekim
  • Bir bilim insanının yolu
  • Sesli okuma: yaklaşık 2 dakika
Yetişkine

Bilimsel adları yavaş okuyun ve çocukların ilk duyuşta anlamasına izin verin. Soruda “DNA”nın ne olduğu metinde açıklanıyor.

Çocuklar söylemek istediğini elini kaldırarak belirtsin, sırasını beklesin.

Okumadan önce yalnızca başlığı söyleyin Başlık “Aziz Sancar ve hücrenin onarımı”. Sizce bu metinde kimden söz ediliyor? Olası yanıt: Bir bilim insanından.
Çocuğun bilmeyebileceği sözcükler
DNA
: hücrelerin içinde bulunan, canlıya ait bilgiyi taşıyan yapı
onarmak
: bozulmuş bir şeyi düzeltmek

Aziz Sancar, 1946’da Mardin’in Savur ilçesinde doğdu. Doktor oldu ve iki yıl Savur’da doktorluk yaptı.

Daha sonra başka bir ülkeye gidip orada doktorasını tamamladı. Orada DNA üzerine çalıştı. DNA, hücrelerimizin içinde bulunan bir yapıdır. Canlıya ait bilgiyi taşır.

Bir bilim insanı bazen aynı soruyu uzun süre düşünür. Cevabı bulmak için denemeler yapar ve sonuçlara dikkatle bakar. Sancar da DNA’nın onarımı sorusunun peşinden gitti.

Burada durun Sizce DNA’ya zarar gelirse ne olur? Olası yanıt: Hücre bozulabilir, onarılması gerekebilir.

Güneş’ten gelen ultraviyole ışınlar DNA’ya zarar verebilir. Ama hücrelerimiz bu zararı tamir eder. Sancar hücrenin bunu nasıl yaptığını araştırdı.

Bunu bir bahçedeki çiçeğe benzetebiliriz. Çiçeğin bir yaprağı yırtılırsa kendi kendini iyileştirmeye çalışır. Hücreler de bozulan yerlerini düzeltmeye çalışan çok küçük işçiler gibidir.

Çalışmaları çok önemliydi. 2015 yılında Sancar, Nobel Kimya Ödülü’nü aldı. Ödülü iki bilim insanıyla paylaştı. Onların adları Tomas Lindahl ve Paul Modrich’tir. Üçü de DNA onarımı üzerine çalışmıştı.

Burada durun Sizce bir bilim insanı olmak için ne gerekir? Olası yanıt: Merak, sabır, çok çalışma.

Nobel ödülü, bilimde verilen büyük ödüllerden biridir. Aziz Sancar’ın yaşam öyküsü, merak ve çalışmanın nereye götürebileceğini gösterir.

Bir çocuğun merakı, dünyanın bilgisini büyütebilir.

Öğrenme çıktıları (MEB İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, 2026, 3. sınıf, s. 113): T.D.3.2 c, T.D.3.2 ç, T.D.3.2 ğ, T.D.3.3 c, T.D.3.3 b, T.D.3.1 ç.