Okul öncesi ses çalışmaları
Okula başlamadan önce çocuk sözcüklerin seslerini dinlemeyi öğrenir: bir sözcükte kaç parça olduğunu, hangi sözcüğün sonunun aynı olduğunu, hangi sesle başladığını. Bu on iki resimli kâğıtta harf yok. Siz resmin adını söylersiniz, çocuk alkışlar, boyar ya da işaretler. Kâğıtları yazdırın.
Resmin adını söyleyin. Çocuk her hece için bir kez alkışlasın ve o kadar daireyi boyasın.
Resmin adını söyleyin. Çocuk her hece için bir kez alkışlasın ve o kadar daireyi boyasın.
Resmin adını söyleyin. Çocuk her hece için bir kez alkışlasın ve o kadar daireyi boyasın.
Soldaki resmin adını ve sağdaki üç resmin adını söyleyin. Sonu soldakiyle aynı olan resmi çevirsin.
Soldaki resmin adını ve sağdaki üç resmin adını söyleyin. Sonu soldakiyle aynı olan resmi çevirsin.
Soldaki resmin adını ve sağdaki üç resmin adını söyleyin. Sonu soldakiyle aynı olan resmi çevirsin.
Soldaki resmin adını ve sağdaki üç resmin adını söyleyin. Aynı sesle başlayan resmi çevirsin.
Soldaki resmin adını ve sağdaki üç resmin adını söyleyin. Aynı sesle başlayan resmi çevirsin.
Soldaki resmin adını ve sağdaki üç resmin adını söyleyin. Aynı sesle başlayan resmi çevirsin.
Dört resmin adını söyleyin. Üçü aynı sesle başlıyor; farklı sesle başlayanın üstünü çizsin.
Dört resmin adını söyleyin. Üçü aynı sesle bitiyor; farklı sesle bitenin üstünü çizsin.
Dört resmin adını alkışlayarak söyleyin. Üçünün hece sayısı aynı; farklı olanın üstünü çizsin.
Sizin için: resimlerin adları ve doğru yanıtlar. Çocuğa göstermeyin.
Kaç hece var? 1. sayfa
balon 2 · top 1 · kitap 2 · ev 1 · fil 1 · elma 2 · kedi 2 · zil 1
Kaç hece var? 2. sayfa
araba 3 · ördek 2 · domates 3 · çanta 2 · kamera 3 · uçak 2 · balina 3 · çilek 2
Kaç hece var? 3. sayfa
helikopter 4 · kanguru 3 · bilgisayar 4 · ananas 3 · kaplumbağa 4 · otobüs 3 · hipopotam 4 · patates 3
Uyaklı resmi bul 1. sayfa
balon → limon (mum · kedi)
aslan → kaplan (elma · ev)
inek → çilek (kitap · mum)
yatak → uçak (araba · top)
mantar → anahtar (muz · bebek)
fil → zil (top · kalem)
Uyaklı resmi bul 2. sayfa
muz → tuz (kedi · çanta)
armut → bulut (top · kitap)
roket → ceket (balık · ev)
tavuk → koltuk (elma · kedi)
çiçek → kelebek (mum · top)
kamyon → pantolon (elma · balık)
Uyaklı resmi bul 3. sayfa
keman → tavşan (kalem · fil)
böcek → köpek (muz · top)
kulak → yatak (kedi · kitap)
telefon → balon (elma · uçak)
zil → fil (balık · ev)
karpuz → muz (kedi · fil)
Hangi sesle başlıyor? 1. sayfa
mum → makas (kedi · top)
kedi → kalem (balon · fil)
top → tavuk (elma · balık)
balon → balık (fil · ayna)
süt → sandalye (çanta · fil)
fil → fare (mum · kalem)
Hangi sesle başlıyor? 2. sayfa
çilek → çanta (elma · balon)
horoz → havuç (kedi · top)
araba → aslan (balık · kedi)
limon → lale (kalem · top)
zebra → zil (fil · mum)
yıldız → yumurta (kedi · elma)
Hangi sesle başlıyor? 3. sayfa
şapka → şeker (kedi · top)
pasta → panda (kedi · elma)
dondurma → davul (mum · fil)
gemi → gözlük (mum · elma)
köpek → kapı (mum · balık)
mantar → maymun (kedi · top)
Hangisi farklı? 1. sayfa (ilk ses)
kedi · kalem · kitap · mum: mum
balık · top · balon · bebek: top
mum · makas · fil · mantar: fil
çilek · armut · araba · aslan: çilek
tavuk · top · tuz · kedi: kedi
zil · zebra · balık · zeytin: balık
Hangisi farklı? 2. sayfa (son ses)
elma · araba · top · kamera: top
kulak · balon · yatak · uçak: balon
balon · limon · keman · kitap: kitap
kedi · gemi · tilki · kitap: kitap
fil · zil · portakal · mum: mum
mantar · traktör · anahtar · mum: mum
Hangisi farklı? 3. sayfa (hece sayısı)
kedi · elma · kalem · kelebek: kelebek
top · ev · fil · kitap: kitap
araba · kamera · balon · domates: balon
helikopter · televizyon · kedi · bilgisayar: kedi
zil · balık · at · el: balık
top · kelebek · ananas · otobüs: top
Kâğıtlarla nasıl çalışılır?
Siz söylersiniz, çocuk dinler
Kâğıtlarda yazı yok; çocuğun okuması gerekmez. Resmin adını siz söyleyin ve çocuğa da söyletin. Çocuk bir resme başka bir ad verirse resmin adını söyleyip devam edin; cevap sayfasında her resmin adı yazılıdır.
Kaç hece var?
Çocuk sözcüğü söylerken her parça için bir kez alkışlar: “ke-di” iki alkış. Sonra o kadar daireyi boyar. Beş daire var; boyanmayan daireler boş kalır. Programda 60-72 aylık çocuk dört heceli sözcüğü hecelerine ayırıp sayar; üçüncü sayfada dört heceli sözcükler de var.
Uyaklı resmi bul
Uyaklı sözcüklerin sonu aynıdır: “balon” ile “limon”. Soldaki resimle sağdaki üç resmin adını yavaşça söyleyin; çocuk sonu aynı olan resmi çevirsin. Çocuk bulamazsa seçenekleri ikişer ikişer sorun: “Balon ile limon uyaklı mı?”
Hangi sesle başlıyor? Hangisi farklı?
Soldaki resimle aynı sesle başlayan resmi bulur. “Hangisi farklı?” kâğıtlarında üç resim aynı sesle başlar (ya da biter) ya da aynı sayıda hece taşır; farklı olanın üstünü çizer. Çocuk yanılmasın diye yanıt dışındaki resimler, soldaki resmin sesine benzeyen bir sesle başlamaz (b ile p, d ile t, k ile g gibi).
Ünsüzü tek başına söylemeyin
MEB’in birinci sınıf Türkçe programı, ünsüz harflerin harf yazılırken dışında tek başına söylenmemesine azami özen gösterilmesini ister. Bu yüzden bu kâğıtlarda çocuktan “m” ya da “k” diye bir ses söylemesi istenmez. Çocuk yalnızca sözcük söyler: “Mum ile makas aynı sesle mi başlıyor?” Sesi göstermek için sözcüğü yavaş ve açık söyleyin: “mum”. Program, ünlülerin (a e ı i o ö u ü) tek başına sesletilebileceğini söyler.
Kısa tutun, yarıştırmayın
Bir seferde bir sayfa yeter. Çocuk yorulursa bırakın ve başka gün devam edin. Okul öncesi programı, çocuğa okuma ve yazma öğretilmemesini ister; bu kâğıtlar harf öğretmez, yalnızca sesleri dinlettirir. Kâğıtsız oyunlar için Kâğıtsız ses oyunları yazısına bakın.
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı (2026). Okul Öncesi Eğitim Programı, s. 22-23: 60-72 ay için “Çocuk, … dört heceli sözcükleri hecelerine ayırarak sayar. Görselleri verilen uyaklı sözcükleri eşleştirir ve söylenen sözcükle uyaklı sözcükler üretir. … sözcüklerin yalnızca ilk sesini değil son sesini de söyler”. tegm.meb.gov.tr
- Millî Eğitim Bakanlığı (2026). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, s. 12: “Ünsüz harflerde harfin yazım aşaması dışında tek başına sesletilmemesine azami özen gösterilmelidir.” mufredat.meb.gov.tr
- Resimler: Google, Noto Emoji (tek renkli), SIL Açık Yazı Tipi Lisansı 1.1. Kaynaklar ve lisanslar
Programın 60-72 aylık çocuktan beklediklerinin tamamı: Okula başlamadan önce okuma yazma öğretilmeli mi?