Alfabe sırası ve sözlük
2. ve 3. sınıf
Çocuk bilmediği bir sözcüğü sözlükte arayacaksa önce alfabe sırasını bilmelidir. Bu sayfalar, alfabeyi öğrenmekten sözlükten anlam bulmaya kadar adım adım gider.
Anne babalar ve öğretmenler için
Neden alfabe sırası?
MEB Türkçe programında alfabe sırası ayrı bir kazanım değildir. İkinci sınıf programı şunu ister: “Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.” Basılı bir sözlükte sözcüğü bulmak için de alfabe sırasını bilmek gerekir. Bu yüzden alfabe sırası burada bir amaç değil, sözlüğü kullanmanın aracıdır.
MEB’in ders kitapları da bunu ister. Üçüncü sınıf kitabında bilinmeyen sözcükler için şöyle yazar: “Tahminlerinizi TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz ve sözcüklerin anlamını yazınız.”
Sözlükte sözcük nasıl bulunur?
- İlk harfe bakın. Sözcükler ilk harflerine göre alfabe sırasıyla dizilidir: “cam”, “çam”dan önce gelir, çünkü ç harfi c’den sonra gelir.
- İlk harfler aynıysa ikinci harfe bakın. “Kalem”, “kedi”den önce gelir: ikinci harfler a ve e’dir.
- Bulduğunuz sözcüğün anlamını okuyun. Sonra anlamı yazın ve sözcükle kendi cümlenizi kurun.
Altı harfe dikkat edin: ç, ğ, ı, ö, ş ve ü. Bunlardan ç, ğ, ö, ş ve ü benzedikleri harfin hemen arkasından gelir; ı ise h’den sonra, i’den önce gelir. Bu yüzden “ışık”, “iki”den önce yazılır.
Sayfalar
Hepsi A4 kâğıda yazdırılır; cevap sayfaları ayrıca seçilir.
- Alfabe çizelgesi ve harf şeridi Türk alfabesinin 29 harfi sırasıyla, büyük ve küçük yazılışlarıyla; ç ğ ı ö ş ü işaretli. Kesip dizmek için harf şeridi de var. 2. ve 3. sınıf Yazdırın
- Alfabe sırası kâğıtları İkinci sınıf için ilk harfe, üçüncü sınıf için ikinci harfe göre sözcük sıralama: on iki kâğıt ve cevap sayfaları. 2. ve 3. sınıf Yazdırın
- Mini sözlük ve Bul ve yaz kâğıtları Ders kitaplarından 60 sözcüğün kısa anlamları alfabe sırasıyla; sözcüğü bul, anlamını yaz, cümlede kullan. 2. ve 3. sınıf Yazdırın
- Kitabın bölümleri Ön kapak, arka kapak, içindekiler, sözlük ve kaynakça ne işe yarar? Eşleştirme ve evdeki kitapta bulma kâğıdı. 2. ve 3. sınıf Yazdırın
Hangi sırayla?
- Alfabe çizelgesi: 29 harf sırasıyla, ç ğ ı ö ş ü işaretli.
- Sıralama kâğıtları: 2. sınıfta ilk harfe, 3. sınıfta ikinci harfe göre.
- Mini sözlük: sözcüğü bul, anlamını yaz, cümlede kullan.
- Kitabın bölümleri: sözlük ve kaynakça bir kitabın neresinde?
Çevrim içi araştırma için Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğü kullanılabilir; programa göre bu araştırmada öğrencilerin dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir.