Buzdolabı için ipucu kartları

Her kartta tek bir ipucu var: evde okuma yazma çalışırken akılda tutacağınız bir cümle. Kartlar sitenin rehberlerinden alındı; her kartta rehberin adı yazar, merak ederseniz oradan devamını okursunuz. Konuyu seçin, yazdırın, kesin.

Harfin adını değil sesini söyleyin

n harfini “ne”, k harfini “ke” diye söylemeyin. Ünsüzü bir ünlüyle birlikte söyleyin: an, na.

Rehber: Harfleri birleştirip okuma
ilkokuma.com/rehber/harfleri-birlestirme/
Sesin sonuna ses eklemeyin

Ünsüzün sonuna ses eklemeyin; “lı” ve “kıh” da yanlıştır. l, n, s gibi sesleri uzatın: “lllaaa”.

Rehber: Harflerin sesi nasıl söylenir? Neden “le” değil?
ilkokuma.com/rehber/sesler/
Bazı sesler uzatılamaz

k, t, p gibi sesler bir anda çıkar, uzatılamaz. Onları bir ünlüyle birlikte söyleyin: ka, ta.

Rehber: Harflerin sesi nasıl söylenir? Neden “le” değil?
ilkokuma.com/rehber/sesler/
İki kartla hece kurun

İki küçük kâğıda a ve n yazın. Önce a solda olsun: an. Sonra kartların yerini değiştirin: na.

Rehber: Çocuğum heceyi ters okuyor ya da sözcüğü tahmin ediyor
ilkokuma.com/rehber/ters-okuma-tahmin/
Karışık sırayla okutun

Aynı hece ve sözcükleri her seferinde başka bir sırayla yazın.

Rehber: Harfleri birleştirip okuma
ilkokuma.com/rehber/harfleri-birlestirme/
Hece tablosu ezberletmeyin

Program, çocuğu ezbere yönelten hece tablolarının kullanılmamasını ister.

Rehber: Harfleri birleştirip okuma
ilkokuma.com/rehber/harfleri-birlestirme/
Sözcük avcıları oynayın

Hece ve sözcükleri kâğıtlara yazıp duvara ya da masaya yapıştırın; söylediğinizi bulup sinek raketiyle “avlasın”.

Rehber: Harfleri birleştirip okuma
ilkokuma.com/rehber/harfleri-birlestirme/
Takıldığında hemen söylemeyin

Önce “Bildiğin bir parça var mı?” diye sorun, sonra sözcüğü sesleriyle okusun, en sonda cümleyi baştan okusun.

Rehber: Evde çocuğumla okumayı nasıl çalışmalıyım?
ilkokuma.com/rehber/evde-calisma/
Yankı gibi okuyun

Bir cümleyi siz okuyun, aynı cümleyi hemen ardından o okusun. Sonra öbür cümleye geçin.

Rehber: Çocuğum çok yavaş okuyor
ilkokuma.com/rehber/yavas-okuma/
Aynı metni üç gün okuyun

Kısa bir metni üç gün üst üste okusun. Program bu okuma biçimini “tekrarlı okuma” diye sayar.

Rehber: Çocuğum çok yavaş okuyor
ilkokuma.com/rehber/yavas-okuma/
Hızlı okutmayın

Süre tutup “daha hızlı oku” demeyin; program da hıza yönelik çalışmaları önermez.

Rehber: Çocuğum çok yavaş okuyor
ilkokuma.com/rehber/yavas-okuma/
Kısa ve kolay metin verin

Zor ve uzun metinler vermeyin. Kısa ve kolay bir metni rahat okumak, uzun bir metinde takılmaktan iyidir.

Rehber: Çocuğum çok yavaş okuyor
ilkokuma.com/rehber/yavas-okuma/
Kolay bir metin seçin

Çocuk on sözcükten en çok birinde takılıyorsa metin ona uygundur.

Rehber: Çocuğum ödev yapmak istemiyor
ilkokuma.com/rehber/odev-istemiyor/
Ezberden mi okuyor?

Ona aynı harflerle yazılmış, daha önce görmediği sözcükler verin. Yeni sözcükleri de okuyabiliyorsa harfleri birleştirebiliyordur.

Rehber: Çocuğum okuyamıyor, ne yapmalıyım?
ilkokuma.com/rehber/okuyamiyor/
Takıldığı basamaktan başlayın

Çalışmaya takıldığı basamaktan başlayın. O basamak oturmadan sonrakine geçmeyin.

Rehber: Çocuğum okuyamıyor, ne yapmalıyım?
ilkokuma.com/rehber/okuyamiyor/
Öğrendiği harflerle çalışın

Evde de yeni harfe atlamak yerine öğrenilmiş harflerle okuyup yazın; yeni harfi öğretmen öğretir.

Rehber: Harfler hangi sırayla öğretiliyor?
ilkokuma.com/rehber/harf-sirasi/
Acele etmeyin

Okuma yazma birinci dönemde bitmezse ikinci dönemde devam eder. Programın sözüyle, önemli olan çocuğun okuma yazmayı hızlı bir şekilde değil, anlamlı bir şekilde öğrenmesidir.

Rehber: Harfler hangi sırayla öğretiliyor?
ilkokuma.com/rehber/harf-sirasi/
Her maddeyi iki kez söyleyin

Her maddeyi iki kez söyleyin, yazmasını bekleyin; sonunda yazdıklarını size okusun.

Rehber: Evde dikte nasıl yapılır?
ilkokuma.com/rehber/evde-dikte/
Dikte kısa olsun

Günde 10-15 dakika yeter. Hatayı kızmadan gösterin, doğrusunu birlikte yazın.

Rehber: Evde dikte nasıl yapılır?
ilkokuma.com/rehber/evde-dikte/
Rahat otursun

Çocuk masaya rahat otursun, göğsünü masaya dayamasın; gözüyle kâğıt arasında 25-30 cm olsun.

Rehber: Evde dikte nasıl yapılır?
ilkokuma.com/rehber/evde-dikte/
Yazarken söylesin, yazınca okusun

Heceyi yazarken heceyi, sözcüğü yazarken sözcüğü yüksek sesle söylesin. Her satırın sonunda yazdığını size okusun.

Rehber: Çocuğum yazıyor ama okuyamıyor
ilkokuma.com/rehber/yaziyor-ama-okuyamiyor/
b ile d karışırsa tuza yazın

Bir tepsiye tuz dökün. Çocuk harfi parmağıyla yazarken hangi çizgiyle başladığını söylesin.

Rehber: Çocuğum b ile d’yi karıştırıyor
ilkokuma.com/rehber/b-d-karistirma/
Kızmadan düzeltin, çabasını övün

Yanlış okuduğunda kızmadan doğrusunu birlikte okuyun. Küçük ilerlemeleri fark edip söyleyin: “Dün an hecesini okudun, bugün ana sözcüğünü de okudun.”

Rehber: Harfleri birleştirip okuma
ilkokuma.com/rehber/harfleri-birlestirme/
Kıyaslamayın

Çocuğunuzu başkalarıyla değil, kendi ilerlemesiyle karşılaştırın.

Rehber: Birinci sınıfın gelişim raporu: ne gösterir, okuyamıyorsa tatilde ne yapmalı?
ilkokuma.com/rehber/gelisim-raporu/
Sözlerinizi seçin

“Sen tembelsin” yerine “Bu alanda zorlandığını fark ettim” gibi cümleler kurun.

Rehber: Birinci sınıfın gelişim raporu: ne gösterir, okuyamıyorsa tatilde ne yapmalı?
ilkokuma.com/rehber/gelisim-raporu/
Yanlış söylediğinde doğrusunu siz söyleyin

Çocuk bir sözcüğü yanlış söylediğinde yanlışını vurgulamadan, cevabınızda sözcüğün doğrusunu söyleyin.

Rehber: Çocuğum r, l ya da k sesini söyleyemiyor
ilkokuma.com/rehber/ses-soyleyemiyor/
Ödev çok uzunsa öğretmene söyleyin

Öğretmene ödevin evde ne kadar sürdüğünü ve çocuğun nerede zorlandığını anlatın.

Rehber: Çocuğum ödev yapmak istemiyor
ilkokuma.com/rehber/odev-istemiyor/
Haftalardır ilerlemiyorsa

Haftalardır birlikte çalıştığınız hâlde aynı basamakta kalıyorsa öğretmenle konuşun.

Rehber: Çocuğum okuyamıyor, ne yapmalıyım?
ilkokuma.com/rehber/okuyamiyor/
Küçük hedefler koyun

Küçük ve ulaşılabilir hedefler koyun. Başardığında bunu birlikte fark edin.

Rehber: Disleksi belirtileri: birinci sınıfta nelere bakmalı?
ilkokuma.com/rehber/disleksi/
Ona kitap okumayı sürdürün

Ona kitap okumayı sürdürün; birlikte, sırayla okuyun.

Rehber: Disleksi belirtileri: birinci sınıfta nelere bakmalı?
ilkokuma.com/rehber/disleksi/

Kartlar nereden?

Rehberlerden

Her ipucu, sitenin anne babalar için yazdığı bir rehberdeki cümledir. Kaynaklar her rehberin sonunda yazar: MEB’in Türkçe programı, MEB’in kitapları, ABD Eğitim Bakanlığının okuma rehberi ve araştırmalar.

Bütün rehberler →

Kartları nasıl kullanmalı?

Hepsini birden asmayın. Bir hafta bir kart seçin, o hafta onu deneyin; ertesi hafta başka bir kart asın. Çocuğunuz zorlanıyorsa kartın altındaki rehberi açıp okuyun.