Az gören çocuklar için çalışma kâğıdı

1. 1

   Boyutu çocuğa göre belirleyin

   Uygun boyut, çocuğun nasıl gördüğüne ve kâğıdı gözüne ne kadar yakın tuttuğuna bağlıdır. Görme engelli çocuklar için çalışan Amerikalı bir basımevinin (APH) kılavuzu boyutu şöyle bulur: Çocuk, kâğıdı sabit bir uzaklıkta tutup en büyük yazıdan küçüğe doğru okur. Okuması ilk yavaşladığı boyutun bir üstü, çocuğun en iyi hızla okuduğu en küçük boyuttur. Kâğıt uzaklaşırsa yazı da aynı oranda büyümelidir: 25 cm’de 18 punto yeten bir çocuk 50 cm’de 36 punto ister. Okunan şeye göre boyut değişebilir. Bu denemeyi çocuğu değerlendiren uzman yapar; siz boyutu ondan öğrenin. Daha büyük her zaman daha iyi değildir: kılavuz, bazı çocukların alıştıkları iri yazıdan daha küçüğünü de verimli okuyabildiğini söyler. Çocuk en büyük boyutta bile çok yavaş okuyorsa kılavuz Braille ya da dinleyerek okumayı da düşünmeyi önerir.

   Sitede üç yazı boyutu vardır. Çocuğun okuduğu yazı şu puntodadır:

   Normal: yaklaşık 20 ile 25 punto

   Büyük: yaklaşık 26 ile 34 punto

   Çok büyük: yaklaşık 31 ile 43 punto

   APH, 18 punto ve üstünü “iri yazı” sayar; 12 ile 18 arasını “büyütülmüş yazı” sayıp iri yazı saymaz. Normal boyut bile 18 puntonun üstündedir, ama çocuğunuzun boyutu daha büyükse “Büyük” ya da “Çok büyük”ü seçin. Boyutlar sayfada “Diğer ayarlar” altındaki “Yazı boyutu”ndadır.

   Büyük yazılı hece kâğıdı → · Çok büyük yazılı hece kâğıdı →
2. 2

   Büyütülmüş değil, yeniden çizilmiş sayfa

   Yazı büyüdükçe sayfa yeniden çizilir: bir satırda daha az hece ya da sözcük durur, sayfada daha az madde olur. Yazma satırı yine 1 cm’dir, çünkü program satırı böyle ister. Harfler, çizgiler ve oklar çizim olarak basıldığı için büyük boyutta da keskin kalır; APH da büyütülen resimlerin ve çizimlerin netliğini yitirmemesi gerektiğini söyler. “Çok büyük” boyut hece, kelime, cümle ve metin kâğıtlarında vardır; “Büyük” boyut benzer harfler kâğıdında da vardır.

3. 3

   Kâğıdın rengi ve ışık

   Kâğıtlar siyah yazılıdır. APH’a göre en iyi karşıtlığı beyaz kâğıt ile siyah yazı verir. Ama az gören birçok çocuk beyaz kâğıdın parlamasından rahatsız olur; APH bu durumda fildişi, açık bej, açık sarı ya da açık pembe kâğıda siyah yazıyı önerir. Gri kâğıdı ve gri yazıyı hiçbir durumda önermez. Kâğıdın rengini yazdırdığınız kâğıtla siz seçersiniz.

   Işık da görmeyi etkiler. MEB’in kılavuzu (“Aydınlatma düzeni” bölümü), az gören öğrencinin masa lambasının gölge yapmayacak biçimde konulmasını, ışığın doğrudan göze gelmemesini ve parlama yapan yüzeylerin azaltılmasını ister.

4. 4

   Harf ve sözcük aralığı

   APH’ın kılavuzu, boyutun yanında harf, sözcük ve satır aralığının da çocuğun görme durumuna göre ayarlanmasını ister. Sitedeki “Geniş aralık” ayarı harflerin ve sözcüklerin arasını açar. Değerleri okumada zorlanan çocuklar için hazırlanmış kurallardan (Dyslexia Scotland) alınmıştır; az görenler için ayrıca sınanmış değildir. Çocuğunuza yarayıp yaramadığını denemeden bilemezsiniz.

   Büyük ve geniş aralıklı kelime kâğıdı →
5. 5

   MEB’in kılavuzu

   Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 11.11.2026’da “Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler ve Aileleri İçin Verimli Ders Çalışma Destek Kılavuzu”nu yayımladı. Kılavuz ev ortamında ders çalışma düzenini, erişilebilir eğitim materyallerinin kullanımını, Braille materyallerini, ekran okuyucu teknolojilerini ve basılı kaynakların erişilebilir hâle getirilmesini anlatıyor. Ailelerin okulla iş birliğini de ele alıyor: öğretmenlerle iletişim, bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP), destek eğitim odası ve sınav tedbirleri. Kılavuza, haberdeki görselde bulunan karekodla ulaşılıyor.

   Kılavuz (PDF, 92 sayfa) → · MEB’in haberi →

Bu sayfa göz muayenesinin ya da çocuğu değerlendiren uzmanın yerini tutmaz. Çocuğunuzun gözleri ve yazı boyutu için doktoruna ve öğretmenine danışın.