Kısaltmalar ve kısaltmalara gelen ekler

2. ve 3. sınıf

TBMM, kg, Dr. gibi kısaltmalar uzun bir adı kısa yazar. İkinci sınıfta çocuklar kısaltmayı kuralına göre yazmayı, üçüncü sınıfta ona ek getirmeyi öğrenir (kg’dan, TDK’nin). Sınıfı seçin, kuralı görün, bir kâğıt yazdırın.

Anne babalar ve öğretmenler için

2. sınıf: Kısaltmalar nasıl yazılır?

Uzun bir adı kısa yazmak için kısaltma kullanırız.

1. Kurum, ülke ve yön adları her sözcüğün ilk harfiyle, büyük yazılır. Nokta konmaz.

   Doğru TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi TDK Türk Dil Kurumu ABD Amerika Birleşik Devletleri

   Yanlış T.B.M.M.Tdkabd

2. Ölçü birimleri küçük harfle yazılır. Nokta konmaz.

   Doğru m metre cm santimetre km kilometre g gram kg kilogram

   Yanlış MCmKMkg.

3. Unvanlar ve özel adlar büyük harfle başlar, nokta ile biter.

   Doğru Dr. Doktor Prof. Profesör Sok. Sokağı Mah. Mahallesi

   Yanlış dr.Profsok.MAH.

4. Cins adlar küçük harfle başlar, nokta ile biter.

   Doğru çev. çeviren haz. hazırlayan

   Yanlış Çev.haz

3. sınıf: Kısaltmaya ek gelirse

Kısaltma da bir sözcük gibi ek alır. Eki, kısaltmanın okunuşuna göre yazarız.

1. Kısaltmaya gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.

   Doğru TBMM’nin BM’de TV’ye

   Yanlış TBMMninBMdeTVye

2. Küçük harfli kısaltmada ek, sözcüğün okunuşuna göre yazılır.

   Doğru cm’yi santimetreyi kg’dan kilogramdan mm’den milimetreden

   Yanlış cm’ikg’tanmm’dan

3. Büyük harfli kısaltmada ek, son harfin okunuşuna göre yazılır.

   Doğru TDK’den son harf ke THY’de son harf ye TRT’den son harf te TL’nin son harf le

   Yanlış TDK’danTHY’daTRT’danTL’in

4. Sözcük gibi okunan kısaltmada ek, sözcüğün okunuşuna göre yazılır.

   Doğru TÜBİTAK’ın NATO’dan UNESCO’ya

   Yanlış TÜBİTAĞ’ınNATO’denUNESCO’e

5. Sonunda nokta olan kısaltmada kesme işareti konmaz.

   Doğru Alm.dan Almancadan İng.yi İngilizceyi

   Yanlış Alm.’danİng.’yi

6. Kurumun tam adına gelen ek kesmeyle ayrılmaz, kısaltmasına gelen ayrılır.

   Doğru Millî Eğitim Bakanlığına MEB’ye

   Yanlış Millî Eğitim Bakanlığı’naMEBe

Kural: TDK, Yazım Kuralları, “Kısaltmalar” ve “Kesme İşareti”. Program: MEB Türkçe programında 2. sınıf kazanımı «Kısaltmaları kuralına uygun yazar.» (T.Y.2.3.e, s. 89), 3. sınıf kazanımı «Kısaltmalara gelen ekleri kuralına uygun yazar.» (T.Y.3.3.d, s. 119). Ders kitabı: «Kurum, kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları her sözcüğün ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır.» (Türkçe 2. Sınıf Ders Kitabı 1. Kitap).