2. ve 3. sınıf
Hangi sözcük büyük harfle başlar? Kesme işareti nereye konur? Kurallar aşağıda kısa kartlarda. Çocuğunuz ya da öğrenciniz için bunları yazdırıp çalışabileceğiniz kâğıtlar da var; her seferinde yeni cümlelerle hazırlanır ve cevap sayfası yanında gelir.
Anne babalar ve öğretmenler için
Bu sayfada: Kâğıtlar 2. sınıf kuralları 3. sınıfta yeni kurallar Nasıl çalışılır? Kaynaklar
Sınıfı seçin. Dört çeşit kâğıt vardır; “Yenile” düğmesi aynı çeşitten yeni bir kâğıt hazırlar.
Çocuk bu kuralları yazdığı cümlelerde uygular. Her kartta kural, doğru ve yanlış yazılışlar ve bir örnek cümle var.
Her cümle büyük harfle başlar. Nokta, soru işareti ya da ünlemden sonra yeni bir cümle gelirse onun ilk harfi de büyüktür.
Sabah okula arkadaşlarımla birlikte yürüyerek gittik.
✓ Bugün okula yürüdük.Yarın gelecek misin?
✗ bugün okula yürüdük.yarın gelecek misin?
Kişilerin adı ve soyadı büyük harfle başlar. Ad ya da soyad birden çok sözcükse her sözcük büyük harfle başlar.
Ayşe ile Ali aynı sırada yan yana oturur.
✓ AyşeAli KayaZeynep Nur Demir
✗ ayşeali kayazeynep nur demir
Ülke, şehir, köy, dağ, deniz, göl ve nehir adları büyük harfle başlar. Ağrı Dağı gibi adlarda “dağ” sözcüğü de adın parçasıdır, o da büyük harfle başlar. “Konya ili” gibi yazılarda “il” sözcüğü adın parçası değildir, küçük kalır.
Okulumuz Ankara şehrinin kenarında, geniş bir bahçenin içindedir.
✓ AnkaraAğrı DağıVan GölüKonya ili
✗ ankaraAğrı dağıvan gölüKonya İli
Kedimize, köpeğimize ya da kuşumuza verdiğimiz ad büyük harfle başlar. Hayvanın türü küçük yazılır: kedi, köpek, kuş.
Kedimin adı Pamuk, köpeğimin adı Limon.
✓ kedim Pamukköpeğimiz Karamel
✗ kedim pamukKedim Pamuk
Büyük harfle başlayan bir adın sonuna ek gelirse adla ek arasına kesme işareti (’) konur. Kesme işareti adı ekten ayırır.
Öğretmenimiz Ali’ye yeni bir resim defteri verdi.
✓ Ayşe’yeAnkara’daPamuk’unAli’nin
✗ AyşeyeAnkaradaPamukunAlinin
Kitap, dergi ve gazete adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar. “ve”, “ile”, “de” gibi sözcükler ise küçük yazılır.
Teneffüste kütüphaneden aldığım Mavi Kanatlar adlı kitabı okudum.
✓ Mavi KanatlarKırmızı ve Sarı
✗ Mavi kanatlarKırmızı Ve Sarı
İkinci sınıf ders kitabında dil adları ve kurum adları da geçer. Bu sayfada kuralları aşağıdaki 3. sınıf bölümünde, kâğıtları 3. sınıf sayfasında bulursunuz.
Üçüncü sınıfta yukarıdaki altı kural sürer. Bunlara sekiz konu eklenir.
Bir adın yanında kullanılan ünvanlar ve saygı sözleri (Bey, Hanım, Bay, Doktor, Müdür) büyük harfle başlar. Bunlara ek gelirse kesme işareti konur.
Gezi dönüşünde Müdür Hasan Bey bizi okulun kapısında karşıladı.
✓ Ahmet Bey’eDoktor Elif Hanım’aBay Ali’nin
✗ Ahmet bey’edoktor Elif hanım’abay Ali’nin
Okul, kurum, kuruluş ve iş yeri adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar. Bu adlara ek gelirse kesme işareti konmaz: Atatürk İlkokuluna, Çiçek Bakkaliyesinden.
Çınar Kütüphanesi hafta sonları da çocuklara açıktır.
✓ Atatürk İlkokulunaÇiçek Bakkaliyesinden
✗ Atatürk ilkokulunaAtatürk İlkokulu’na
Dil adları (Türkçe, İngilizce, Almanca) ve millet adları (Türk, Alman, Japon) büyük harfle başlar.
Kütüphanede Türkçe ve İngilizce resimli kitaplar da bulunur.
✓ TürkçeİngilizceAlmanJapon
✗ türkçeingilizcealmanjapon
Mektupta kime yazdığımızı belirten seslenme sözlerinin her sözcüğü büyük harfle başlar: Sevgili Ayşe, Değerli Öğretmenim.
Dedeme yazdığım mektuba “Sevgili Dedem,” diye başladım.
✓ Sevgili Dedem,Değerli Öğretmenim,
✗ sevgili dedem,Sevgili dedem,
Anne, baba, dede, abla gibi akrabalık sözcükleri cümlenin ortasında küçük harfle yazılır. Bir adın yanında olsalar da küçük kalırlar: Ayşe ablam. (Mektuptaki seslenme sözü ise büyük yazılır: Sevgili Dedem.)
Okuduğum kitabı geçen yıl dedem bana hediye etmişti.
✓ Ayşe ablamdedemannem
✗ Ayşe AblamBugün Dedem geldi
Rakamla yazılan sayıya ek gelirse kesme işareti konur: 5’i, 10’a kadar, 3’üncü, 1985’te. Ek, sayının okunuşuna göre yazılır: beş, on, üç.
Öğretmenimiz kitabın 15’inci sayfasını açmamızı söyledi.
✓ 5’i10’a3’üncü7’de
✗ 5i10a3üncü7de
Belli bir tarihi gösteren ay ve gün adları büyük harfle başlar; ek gelirse kesme işareti konur: 23 Nisan’da, Pazartesi’ye. Belli bir tarih değilse küçük yazılır: nisanda, pazartesi günleri.
Kütüphaneye 12 Mart’ta üye oldum.
✓ 23 Nisan’daPazartesi’yenisandacuma günleri
✗ 23 nisan’da23 NisandaNisanda yağmur çok yağar
Özel addan türeyen sözcükler (Türkçe, Konyalı, Ahmetler) büyük harfle başlar ama kesme işareti almaz. Bunlardan sonra gelen ekler de kesmesiz yazılır: Konyalıyım, Türkçenin.
Yeni taşınan komşumuz Konyalı bir aileymiş.
✓ KonyalıTürkçeAhmetlerTürkçenin
✗ konyalıKonya’lıAhmet’lerTürkçe’nin
Kartlardaki kuralı çocukla birlikte okuyun; doğru ve yanlış yazılışlara bakın. Sonra o kuralın kâğıdını yazdırın. Kâğıt sayfasındaki “Hangi kurallar?” kutularıyla yalnız çalıştığınız kuralları seçebilirsiniz.
Her kâğıdın cevap sayfası vardır. Cevaplar yazılı cümlelerden hesaplanır ve her cevabın yanında nedeni yazılıdır. Çocuğun yanlışını kızmadan gösterin; nedenini birlikte okuyun.
Okuyan her cümleyi iki kez söyler, çocuk yazar. Okuyan için ayrı bir sayfa vardır: çocuğa yalnız kendi sayfasını verirsiniz. Programın 3. sınıf bölümünde şöyle yazar: “Büyük harflerin kullanıldığı örnek cümleler yazacakları etkinlikler yaptırılır.” (MEB, İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, 2026, s. 115 ve 126). Evde nasıl yapılacağı için Evde dikte nasıl yapılır?